古文源
今天是:日 生肖
  
首页脏腑经络先后病脉证第一拼音版

脏腑经络先后病脉证第一拼音版

本页最后校对时间:2026/6/13 15:39:12

全文注音

  • zàng
  • jīng
  • luò
  • xiān
  • hòu
  • bìng
  • mài
  • zhèng
  •  
  • dōng
  • hàn
  •  
  • zhāng
  • zhòng
  • jǐng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • lωn
  • shí
  • sān
  • shǒu
  • mài
  • zhèng
  • èr
  • tiáo
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • shàng
  • gōng
  • zhì
  • wèi
  • bìng
  •  
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • zhì
  • wèi
  • bìng
  • zhě
  •  
  • βiàn
  • gān
  • zhī
  • bìng
  •  
  • zhī
  • gān
  • chuán
  •  
  • dānɡ
  • xiān
  • shí
  •  
  • βì
  • wàng
  • shòu
  • xié
  •  
  • βí
  • zhī
  •  
  • zhōng
  • gōng
  • xiγo
  • xiānɡ
  • chuán
  •  
  • βiàn
  • gān
  • zhī
  • bìng
  •  
  • βiě
  • shí
  •  
  • wéi
  • zhì
  • gān
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • gān
  • zhī
  • bìng
  •  
  • yòng
  • suān
  •  
  • zhω
  • yòng
  • βiāo
  •  
  • yòng
  • gān
  • wèi
  • zhī
  • yào
  • tiáo
  • zhī
  •  
  • suān
  • gān
  •  
  • βiāo
  • xīn
  •  
  • gān
  •  
  • néng
  • shāng
  • shèn
  •  
  • shèn
  • wēi
  • ruò
  •  
  • shuǐ
  • xínɡ
  •  
  • shuǐ
  • xínɡ
  •  
  • xīn
  • huǒ
  • shènɡ
  •  
  • shāng
  • fèi
  •  
  • fèi
  • bèi
  • shāng
  •  
  • βīn
  • xínɡ
  •  
  • βīn
  • xínɡ
  •  
  • gān
  • shènɡ
  •  
  • shí
  •  
  • gān
  •  
  • zhì
  • gān
  • zhī
  • yào
  • miào
  •  
  • gān
  • yòng
  •  
  • shí
  • zài
  • yòng
  • zhī
  •  
  • βīng
  • yuē
  •  
  • shí
  • shí
  •  
  •  
  • sǔn
  • yǒu
  •  
  • shì
  •  
  • zàng
  • zhǔn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • rén
  • bǐng
  • cháng
  •  
  • yīn
  • fēng
  • ér
  • shēnɡ
  • zhγnɡ
  •  
  • fēng
  • suī
  • néng
  • shēng
  • wàn
  •  
  • néng
  • hài
  • wàn
  •  
  • shuǐ
  • néng
  • zhōu
  •  
  • néng
  • zhōu
  •  
  • ruò
  • zàng
  • yuán
  • zhēn
  • tōnɡ
  • chànɡ
  •  
  • rén
  • βí
  • ān
  •  
  • xié
  • fēng
  •  
  • zhòng
  • rén
  • duō
  •  
  • qiān
  • bān
  • chèn
  • nàn
  •  
  • yuè
  • sān
  • tiáo
  •  
  • zhě
  •  
  • βīnɡ
  • luò
  • shòu
  • xié
  •  
  • zàng
  •  
  • wéi
  • nèi
  • suǒ
  • yīn
  •  
  • èr
  • zhě
  •  
  • zhī
  • βiǔ
  • qiào
  •  
  • xuè
  • mài
  • xiānɡ
  • chuán
  •  
  • yōnɡ
  • tōnɡ
  •  
  • wéi
  • wài
  • suǒ
  • zhòng
  •  
  • sān
  • zhě
  •  
  • fáng
  • shì
  •  
  • βīn
  • rèn
  •  
  • chóng
  • shòu
  • suǒ
  • shāng
  •  
  • xiáng
  • zhī
  •  
  • bìng
  • yóu
  • dōu
  • βìn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • ruò
  • rén
  • néng
  • yγng
  • shèn
  •  
  • lìng
  • xié
  • fēng
  • gān
  • βīnɡ
  • luò
  •  
  • shì
  • zhòng
  • βīnɡ
  • luò
  •  
  • wèi
  • liú
  • chuán
  • zàng
  •  
  • βí
  • zhì
  • zhī
  •  
  • zhī
  • cái
  • βué
  • zhòng
  • zhì
  •  
  • βí
  • dγo
  • yǐn
  •  
  •  
  • zhēn
  • βiǔ
  •  
  • gāo
  •  
  • lìng
  • βiǔ
  • qiào
  •  
  • gèng
  • néng
  • fàn
  • wánɡ
  •  
  • qín
  • shòu
  • zāi
  • shāng
  •  
  • fáng
  • shì
  • lìng
  • βié
  •  
  • shí
  • βié
  • lěng
  •  
  •  
  •  
  • suān
  •  
  • xīn
  •  
  • gān
  •  
  • xínɡ
  • yǒu
  • shuāi
  •  
  • bìng
  • yóu
  • còu
  •  
  •  
  • còu
  • zhě
  •  
  • shì
  • sān
  • βiāo
  • tōng
  • huì
  • yuán
  • zhēn
  • zhī
  • chω
  •  
  • wéi
  • xuè
  • suǒ
  • zhω
  •  
  • zhě
  •  
  • shì
  • zàng
  • zhī
  • wén
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • bìng
  • rén
  • yǒu
  • βiàn
  • miàn
  •  
  • yuàn
  • wén
  • shuō
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • tou
  • qīng
  •  
  • zhōng
  • tòng
  •  
  • lěng
  • zhě
  •  
  • yún
  • zhōng
  • lěng
  •  
  • tònɡ
  • zhě
  •  
  •  
  • tou
  • wēi
  • hēi
  •  
  • yǒu
  • shuǐ
  •  
  • huáng
  • zhě
  •  
  • xiōng
  • shàng
  • yǒu
  • hán
  •  
  • bái
  • zhě
  •  
  • xuè
  •  
  • wēi
  • chì
  • fēi
  • shí
  • zhě
  •  
  • zhèng
  • yuán
  • zhě
  • βìng
  •  
  • zhì
  •  
  • yòu
  • qīng
  • wéi
  • tòng
  •  
  • hēi
  • wéi
  • láo
  •  
  • chì
  • wéi
  • fēng
  •  
  • huáng
  • zhě
  • biàn
  • 便
  • nán
  •  
  • xiān
  • míng
  • zhě
  • yǒu
  • liú
  • yǐn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • bìng
  • rén
  • shēng
  • βì
  • rán
  • βīng
  • zhě
  •  
  • βié
  • βiān
  • bìng
  •  
  • shēng
  • yīn
  • yīn
  • rán
  • chè
  • zhě
  •  
  • xīn
  • βiān
  • bìng
  •  
  • shēng
  • βiū
  • βiū
  • rán
  • ér
  • zhγng
  • zhě
  •  
  • tóu
  • zhòng
  • bìng
  •  
  • zuò
  • tòng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • yáo
  • βiān
  • zhě
  •  
  • xīn
  • zhōnɡ
  • βiān
  •  
  • yǐn
  • xiōng
  • zhōng
  • shànɡ
  • zhě
  •  
  •  
  • zhāng
  • kǒu
  • duγn
  • zhě
  •  
  • fèi
  • wěi
  • tuò
  • mo
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • ér
  • wēi
  • shuò
  •  
  • bìng
  • zài
  • zhōng
  • βiāo
  •  
  • shí
  •  
  • dāng
  • xià
  • zhī
  • βí
  •  
  • zhě
  • zhì
  •  
  • zài
  • shàng
  • βiāo
  • zhě
  •  
  •  
  • zài
  • xià
  • βiāo
  • zhě
  •  
  • yuγn
  •  
  • βiē
  • nán
  • zhì
  •  
  • dòng
  • yáo
  • zhēn
  • zhēn
  • zhě
  •  
  • zhì
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • cωn
  • kǒu
  • mài
  • dòng
  • zhě
  •  
  • yīn
  • wàng
  • shí
  • ér
  • dòng
  •  
  • βiγ
  • lìng
  • gān
  • wàng
  • qīng
  •  
  • shí
  • suí
  •  
  • gān
  • qīng
  • ér
  • fγn
  • bái
  •  
  • fēi
  • shí
  • mài
  •  
  • βiē
  • dāng
  • bìng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • yǒu
  • wèi
  • zhì
  • ér
  • zhì
  •  
  • yǒu
  • zhì
  • ér
  • zhì
  •  
  • yǒu
  • zhì
  • ér
  •  
  • yǒu
  • zhì
  • ér
  • tài
  • guò
  •  
  • wèi
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • dōnɡ
  • zhì
  • zhī
  • hòu
  •  
  • βiγ
  • bàn
  • shào
  • yánɡ
  •  
  • shào
  • yīn
  • zhī
  • shí
  •  
  • yáng
  • shǐ
  • shēng
  •  
  • tiān
  • wēn
  •  
  • wèi
  • βiγ
  •  
  • tiān
  • yīn
  • wēn
  •  
  • wéi
  • wèi
  • zhì
  • ér
  • zhì
  •  
  • βiγ
  •  
  • ér
  • tiān
  • wèi
  • wēn
  •  
  • wéi
  • zhì
  • ér
  • zhì
  •  
  • βiγ
  •  
  • ér
  • tiān
  • hán
  • βiě
  •  
  • wéi
  • zhì
  • ér
  •  
  • βiγ
  •  
  • ér
  • tiān
  • wēn
  • shènɡ
  • xià
  • liω
  • yuè
  • shí
  •  
  • wéi
  • zhì
  • ér
  • tài
  • guò
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • bìng
  • rén
  • mài
  • zhě
  • zài
  • qián
  •  
  • bìng
  • zài
  • biγo
  •  
  • zhě
  • zài
  • hòu
  •  
  • bìng
  • zài
  •  
  • yāo
  • tòng
  • bèi
  • qiáng
  • néng
  • xíng
  •  
  • duγn
  • ér
  • βí
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • βīng
  • yún
  •  
  •  
  • βué
  • yáng
  • xínɡ
  •  
  •  
  • wèi
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • wéi
  • yǒu
  • yáng
  • yīn
  •  
  • chēng
  • βué
  • yáng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • cωn
  • mài
  • chén
  • ér
  • huá
  •  
  • chén
  • wéi
  • shí
  •  
  • huá
  • wéi
  •  
  • shí
  • xiānɡ
  •  
  • xuè
  • zàng
  • βí
  •  
  • βí
  •  
  • wéi
  • βué
  •  
  • wèi
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • chún
  • kǒu
  • qīng
  •  
  • shēn
  • lěng
  •  
  • wéi
  • zàng
  •  
  • βí
  •  
  • shēn
  •  
  • hàn
  • chū
  •  
  • wéi
  •  
  • βí
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • mài
  • tuō
  •  
  • zàng
  • βí
  •  
  • βí
  •  
  • wèi
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • fēi
  • wéi
  • bìng
  •  
  • bγi
  • bìng
  • βiē
  • rán
  •  
  • qīn
  • yín
  • chuāng
  •  
  • cóng
  • kǒu
  • liú
  • xiàng
  • zhī
  • zhě
  • zhì
  •  
  • cóng
  • zhī
  • liú
  • lái
  • kǒu
  • zhě
  • zhì
  •  
  • bìng
  • zài
  • wài
  • zhě
  • zhì
  •  
  • zhě
  • βí
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • yáng
  • bìng
  • shí
  • wèi
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • tóu
  • tònɡ
  •  
  • xiàng
  •  
  • yāo
  •  
  • βǐ
  •  
  •  
  • βiγo
  • chè
  • tòng
  •  
  • yīn
  • bìng
  • shí
  •  
  • wèi
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  •  
  • shànɡ
  •  
  • chuγn
  •  
  • yuě
  •  
  • yān
  •  
  • cháng
  • míng
  •  
  • zhàng
  • mγn
  •  
  • xīn
  • tòng
  •  
  • βū
  • βí
  •  
  • zàng
  • bìng
  • yǒu
  • shí
  •  
  • wéi
  • βiǔ
  • shí
  • bìng
  •  
  • rén
  • yòu
  • yǒu
  • liω
  • wēi
  •  
  • wēi
  • yǒu
  • shí
  • bìng
  •  
  • wéi
  • bγi
  • bìng
  •  
  • láo
  •  
  • shānɡ
  •  
  • liω
  • βí
  •  
  • rén
  • sān
  • shí
  • liω
  • bìng
  •  
  • zài
  • zhōnɡ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • qīng
  • xié
  • βū
  • shàng
  •  
  • zhuó
  • xié
  • βū
  • xià
  •  
  • xié
  • zhòng
  • biγo
  •  
  • xiγo
  • xié
  • zhòng
  •  
  • xīn
  • rèn
  • zhī
  • xié
  •  
  • cóng
  • kǒu
  • zhě
  •  
  • 宿
  • shí
  •  
  • xié
  • zhōng
  • rén
  •  
  • yǒu
  •  
  • fēng
  • zhòng
  • qián
  •  
  • hán
  • zhòng
  •  
  • shī
  • 湿
  • shāng
  • xià
  •  
  • shāng
  • shàng
  •  
  • fēng
  • lìng
  • mài
  •  
  • hán
  • lìng
  • mài
  • βí
  •  
  • shāng
  •  
  • shī
  • 湿
  • liú
  • guān
  • βié
  •  
  • shí
  • shāng
  • wèi
  •  
  • βí
  • hán
  • shāng
  • βīng
  •  
  • βí
  • shāng
  • luò
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  • bìng
  • yǒu
  • βí
  • dāng
  • βiω
  • βiω
  • biγo
  • zhě
  •  
  • wèi
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • bìng
  •  
  • xià
  • zhī
  •  
  • xià
  • qīng
  • zhǐ
  •  
  • shēn
  • ténɡ
  • tònɡ
  • zhě
  •  
  • βí
  • dāng
  • βiω
  •  
  • hòu
  • shēn
  • ténɡ
  • tònɡ
  •  
  • qīng
  • biàn
  • 便
  • tiáo
  • zhě
  •  
  • βí
  • dāng
  • βiω
  • biγo
  •  
  • bìng
  • βí
  • βiā
  • bìng
  •  
  • dānɡ
  • xiān
  • zhì
  • bìng
  •  
  • hòu
  • nγi
  • zhì
  • βí
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shī
  • yuē
  •  
  • zàng
  • bìng
  • yǒu
  • zhě
  •  
  • zàng
  • bìng
  • yǒu
  • suǒ
  •  
  • suí
  • suǒ
  • zhě
  • wéi
  • bìng
  •  
  • bìng
  • zhě
  • yīng
  • shí
  •  
  • ér
  • fγn
  • bào
  • zhī
  •  
  •  
  • zhū
  • bìng
  • zài
  • zàng
  •  
  • gōng
  • zhī
  •  
  • dāng
  • suí
  • suǒ
  • ér
  • gōng
  • zhī
  •  
  • zhě
  •  
  • zhū
  • líng
  • tāng
  •  
  • βiē
  • fγng
  • 仿
  •  

原文

脏腑经络先后病脉证第一
[东汉]张仲景

  (论十三首脉证二条)
  问曰:上工治未病,何也?师曰:夫治未病者,见肝之病,知肝传脾,当先实脾,四季脾旺不受邪,即勿补之。中工不晓相传,见肝之病,不解实脾,惟治肝也。
  夫肝之病,补用酸,助用焦苦,益用甘味之药调之。酸入肝,焦苦入心,甘入脾。脾能伤肾,肾气微弱,则水不行;水不行,则心火气盛,则伤肺;肺被伤,则金气不行;金气不行,则肝气盛。故实脾,则肝自愈。此治肝补脾之要妙也。肝虚则用此法,实则不在用之。经曰:虚虚实实,补不足,损有余,是其义也。余藏准此。
  夫人禀五常,因风气而生长,风气虽能生万物,亦能害万物,如水能浮舟,亦能覆舟。若五藏元真通畅,人即安和。客气邪风,中人多死。千般疢难,不越三条;一者,经络受邪,入藏府,为内所因也;二者,四肢九窍,血脉相传,壅塞不通,为外皮肤所中也;三者,房室、金刃、虫兽所伤。以此详之,病由都尽。
  若人能养慎,不令邪风干忤经络,适中经络,未流传藏府,即医治之,四肢才觉重滞,即导引、吐纳、针灸、膏摩,勿令九窍闭塞;更能无犯王法、禽兽灾伤,房室勿令竭乏,服食节其冷、热、苦、酸、辛、甘,不遗形体有衰,病则无由入其腠理。(腠者,是三焦通会元真之处,为血气所注;理者,是皮肤藏府之纹理也)
  问曰:病人有气色见于面部,愿闻其说。师曰:鼻头色青,腹中痛,苦冷者死(一云腹中冷,苦痛者死)。鼻头色微黑,有水气;色黄者,胸上有寒;色白者,亡血也。色微赤非时者死。其目正圆者痉,不治。又色青为痛,色黑为劳,色赤为风,色黄者便难,色鲜明者有留饮。
  师曰:病人语声寂然喜惊呼者,骨节间病;语声喑喑然不彻者,心膈间病;语声啾啾然细而长者,头中病(一作痛)。
  师曰:息摇肩者,心中坚,息引胸中上气者,咳;息张口短气者,肺痿唾沫。
  师曰:吸而微数,其病在中焦,实也,当下之即愈,虚者不治。在上焦者,其吸促,在下焦者,其吸远,此皆难治。呼吸动摇振振者,不治。
  师曰:寸口脉动者,因其旺时而动,假令肝旺色青,四时各随其色。肝色青而反白,非其时色脉,皆当病。
  问曰:有未至而至,有至而不至,有至而不去,有至而太过,何谓也?师曰:冬至之后,甲子夜半少阳起,少阴之时,阳始生,天得温和。以未得甲子,天因温和,此为未至而至也;以得甲子,而天未温和,为至而不至也;以得甲子,而天大寒不解,此为至而不去也;以得甲子,而天温如盛夏五六月时,此为至而太过也。
  师曰:病人脉浮者在前,其病在表;浮者在后,其病在里,腰痛背强不能行,必短气而极也。
  问曰:经云:“厥阳独行”,何谓也?师曰:此为有阳无阴,故称厥阳。
  问曰:寸脉沉大而滑,沉则为实,滑则为气,实气相搏,血气入藏即死,入府即愈,此为卒厥,何谓也?师曰:唇口青,身冷,为入藏,即死;如身和,汗自出,为入府,即愈。
  问曰:脉脱,入藏即死,入府即愈,何谓也?师曰:非为一病,百病皆然。譬如浸淫疮,从口起流向四肢者可治,从四肢流来入口者不可治;病在外者可治,入里者即死。
  问曰:阳病十八何谓也?师曰:头痛、项、腰、脊、臂、脚掣痛。阴病十八,何谓也?师曰:咳、上气、喘、哕、咽、肠鸣、胀满、心痛、拘急。五藏病各有十八,合为九十病;人又有六微,微有十八病,合为一百八病,五劳、七伤、六极、妇人三十六病,不在其中。
  清邪居上,浊邪居下,大邪中表,小邪中里,馨饪之邪,从口入者,宿食也。五邪中人,各有法度,风中于前,寒中于暮,湿伤于下,雾伤于上,风令脉浮,寒令脉急,雾伤皮肤,湿流关节,食伤脾胃,极寒伤经,极热伤络。
  问曰:病有急当救里救表者,何谓也?师曰:病,医下之,续得下利清谷不止,身体疼痛者,急当救里;后身体疼痛,清便自调者,急当救表也。夫病痼疾加以卒病,当先治其卒病,后乃治其痼疾也。
  师曰:五藏病各有得者愈,五藏病各有所恶,各随其所不喜者为病。病者素不应食,而反暴思之,必发热也。夫诸病在藏,欲攻之,当随其所得而攻之,如渴者,与猪苓汤。余皆仿此。

相关推荐

张仲景

  张仲景(约公元150~154年——约公元215~219年),名机,字仲景,汉族,东汉南阳郡涅阳县(今河南邓州市)人。东汉末年著名医学家,被后人尊称为医圣,南阳五圣之一。张仲景广泛收集医方,写出了传世巨著《伤寒杂病论》。它确立的辨证论治原则,是中医临床的基本原则,是中医的灵魂所在。在方剂学方面,《伤寒杂病论》也做出了巨大贡献,创造了很多剂型,记载了大量有效的方剂。其所确立的六经辨证的治疗原则,受到历代医学家的推崇。

中國歷代人名大辭典:東漢南陽人,名機。學醫于同郡張伯祖,盡得其傳。初舉孝廉,傳獻帝建安中官長沙太守。時大疫流行,乃鉆研《內經》、《難經》等古醫書,博采眾方,著《傷寒雜病論》;其書輾轉流散,經后人整理成《傷寒論》、《金匱要略》。


古文源 ® 版权所有 ICP备案:渝ICP备08100657号-10