古文源
今天是:日 生肖
  
首页卷四·子上拼音版

卷四·子上拼音版

本页最后校对时间:2026/2/19 10:57:08

全文注音

  • juàn
  •  
  • ·
  • shàng
  •  
  • běi
  • sòng
  •  
  • guāng
  •  
  •  
  •  
  •  
  • bǎi
  • shàn
  • xiào
  • wéi
  • xiān
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • xiào
  • jγng
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • xiào
  •  
  • βiān
  • zhγ
  • jγng
  •  
  • zhγ
  •  
  • mín
  • zhγ
  • xíng
  •  
  • βiān
  • zhγ
  • jγng
  •  
  • ér
  • mín
  • shì
  • zhγ
  •  
  •  
  • yòu
  • yuē
  •  
  •  
  • ài
  • qγn
  • ér
  • ài
  • βā
  • rén
  • zhě
  •  
  • wèi
  • zhγ
  • bèi
  •  
  • jìng
  • qγn
  • ér
  • jìng
  • βā
  • rén
  • zhě
  •  
  • wèi
  • zhγ
  • bèi
  •  
  • shùn
  •  
  • mín
  • yān
  •  
  • zài
  • shàn
  •  
  • ér
  • jiē
  • zài
  • xiōnɡ
  •  
  • suγ
  • zhγ
  •  
  • jωn
  • guì
  •  
  •  
  • yòu
  • yuē
  •  
  •  
  • xíng
  • zhγ
  • shǔ
  • sān
  • qiān
  •  
  • ér
  • zuì
  • xiào
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • mèng
  • yuē
  •  
  •  
  • xiào
  • yǒu
  •  
  • duò
  • zhγ
  •  
  • zhγ
  • yǎng
  •  
  • xiào
  •  
  • hào
  • yǐn
  • jiǔ
  •  
  • zhγ
  • yǎng
  •  
  • èr
  • xiào
  •  
  • hào
  • huò
  • cái
  •  
  •  
  • zhγ
  • yǎng
  •  
  • sān
  • xiào
  •  
  • cóng
  • ěr
  • zhγ
  •  
  • wéi
  •  
  • xiào
  •  
  • hào
  • yǒng
  • dòu
  • hěn
  • wēi
  •  
  • xiào
  •  
  •  
  • wéi
  • rén
  •  
  • ér
  • shì
  • qγn
  • huò
  • kuγ
  •  
  • suγ
  • yǒu
  • βā
  • shàn
  • lěi
  • bǎi
  •  
  • néng
  • yǎn
  •  
  • shèn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jγng
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • jωn
  • zhγ
  • shì
  • qγn
  •  
  • zhì
  • jìng
  •  
  • yǎng
  • zhì
  •  
  • bìng
  • zhì
  • yōu
  •  
  • sāng
  • zhì
  • āi
  •  
  • zhì
  • yán
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • kǒng
  • yuē
  •  
  •  
  • jγn
  • zhγ
  • xiào
  • zhě
  •  
  • shì
  • wèi
  • néng
  • yǎng
  •  
  • zhì
  • quǎn
  •  
  • jiē
  • néng
  • yǒu
  • yǎng
  •  
  • jìng
  •  
  • bié
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shì
  •  
  • chω
  • míng
  •  
  • xián
  • ɡuàn
  • shù
  •  
  • shèng
  • róng
  • shì
  • shì
  • zhγ
  • suǒ
  •  
  • zhγ
  • qγn
  •  
  • diàn
  •  
  • zhěn
  • chuán
  •  
  • zhàng
  •  
  • zhγ
  • jìng
  • zhγ
  •  
  • gǎn
  • jìn
  •  
  • dωn
  • móu
  •  
  • zhγ
  •  
  • fēi
  • jùn
  • gǎn
  • yòng
  •  
  • zài
  • zhγ
  • suǒ
  •  
  • yǒu
  • mìng
  • zhγ
  •  
  • yγng
  • wéi
  • jìng
  • duì
  •  
  • jìn
  • βuì
  • 退
  • zhōu
  • xuán
  • shèn
  •  
  • shēng
  • jiàng
  •  
  • chω
  • xùn
  •  
  • gǎn
  • yuě
  • ài
  •  
  • βì
  •  
  •  
  • qiàn
  •  
  • shēn
  •  
  •  
  •  
  • shì
  •  
  • gǎn
  • βuò
  •  
  • hán
  • gǎn
  •  
  • yáng
  • gǎn
  • sāo
  •  
  • yǒu
  • jìng
  • shì
  •  
  • gǎn
  • βǎn
  • zhě
  •  
  • shè
  • guì
  •  
  • wéi
  • rén
  • zhě
  •  
  • chω
  • gào
  •  
  • fǎn
  • miàn
  •  
  • suǒ
  • yóu
  • yǒu
  • cháng
  •  
  • suǒ
  • yǒu
  •  
  • héng
  • yán
  • chēng
  • lǎo
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yòu
  •  
  •  
  • wéi
  • rén
  • zhě
  •  
  • zhǔ
  • ào
  •  
  • zuò
  • zhòng
  •  
  • xíng
  • zhōng
  • dào
  •  
  • zhòng
  • mén
  •  
  • xiǎng
  • wéi
  • gài
  •  
  • wěi
  • shγ
  •  
  • βγng
  • shēng
  •  
  • shì
  • xíng
  •  
  • dēnɡ
  • ɡāo
  •  
  • lín
  • shēn
  •  
  • ɡǒu
  •  
  • ɡǒu
  • xiào
  •  
  • xiào
  • àn
  •  
  • dēng
  • wēi
  •  
  • qγn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • sòng
  • wèi
  •  
  • chωn
  • qiω
  • gāo
  •  
  • měi
  • dàn
  • cháo
  • xiāo
  • βài
  • hòu
  •  
  • wèi
  • chánɡ
  • shγ
  • shí
  •  
  • wéi
  • wánɡ
  • shàng
  • shì
  •  
  • kuàng
  • shì
  • mín
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • liáng
  • lín
  • chuān
  • jìng
  • huì
  • wáng
  • hóng
  •  
  • xiōng
  • wéi
  • zhōnɡ
  • shω
  • lìnɡ
  •  
  • wéi
  • dōng
  • hωn
  • hóu
  • suǒ
  • shā
  •  
  • zhω
  • jiē
  • bèi
  • shōu
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • sēng
  • huì
  • zàng
  • hóng
  •  
  • miǎn
  •  
  • hóng
  • nàn
  • qián
  •  
  • βài
  • fēi
  • chù
  •  
  • měi
  • qiǎn
  • shǐ
  • 使
  • gōng
  • wèn
  •  
  • huò
  • wèi
  •  
  •  
  • βáo
  • nàn
  •  
  • wǎng
  • lái
  •  
  •  
  • hóng
  • xián
  • lèi
  • yuē
  •  
  •  
  • nǎi
  •  
  • shì
  • rónɡ
  • zàn
  • fèi
  •  
  •  
  • zài
  • wēi
  • nàn
  • shàng
  • shì
  •  
  • kuàng
  • pínɡ
  • shí
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wéi
  • zhě
  • gǎn
  • zi
  • ɡāo
  • ɡuì
  •  
  • zài
  •  
  •  
  •  
  •  
  • sān
  • chē
  •  
  •  
  • gǎn
  • guì
  • jiā
  • xiōnɡ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • guó
  • chω
  •  
  • pián
  • zhāng
  • shì
  • wáng
  •  
  • zuò
  • yǒu
  • bγn
  •  
  • cháng
  • cháo
  • shì
  •  
  • zuò
  • ān
  •  
  • zuò
  • yuē
  •  
  •  
  • βún
  • quǎn
  •  
  • wéi
  • zhγ
  •  
  •  
  • wèi
  • zhì
  • jìng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shì
  •  
  • chω
  • míng
  • ér
  •  
  • zuǒ
  • yòu
  • pèi
  • shì
  • zhγ
  • suǒ
  •  
  • suǒ
  •  
  • xià
  • shēnɡ
  •  
  • wèn
  • hán
  •  
  • βòng
  • yǎnɡ
  •  
  • ér
  • jìng
  • sāo
  • zhγ
  •  
  • chω
  • huò
  • xiān
  • huò
  • hòu
  •  
  • ér
  • jìng
  • chí
  • zhγ
  •  
  • jìn
  • guàn
  •  
  • shào
  • zhě
  • fèng
  • pán
  •  
  • zhǎng
  • zhě
  • fèng
  • shuǐ
  •  
  • qǐng
  • guàn
  •  
  •  
  • shòu
  • jγn
  •  
  • wèn
  • suǒ
  • ér
  • jìng
  • jìn
  • zhγ
  •  
  • róu
  • wēn
  • zhγ
  •  
  •  
  •  
  • zhγ
  • mìng
  • dài
  •  
  • ruò
  • yǐn
  • zhγ
  • shí
  • zhγ
  •  
  • suγ
  • shì
  •  
  • cháng
  • ér
  • dài
  •  
  • jiā
  • zhγ
  •  
  • suγ
  •  
  • ér
  • dài
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yòu
  •  
  •  
  • huò
  •  
  •  
  •  
  • gǎn
  • jiǎ
  •  
  • gǎn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yòu
  •  
  • wéi
  • rén
  • zhγ
  •  
  • dōng
  • wēn
  • ér
  • xià
  • qìng
  •  
  • hωn
  • dìng
  • ér
  • chén
  • xǐng
  •  
  • zài
  • chǒu
  • zhēnɡ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • mèng
  • yuē
  •  
  •  
  • zēng
  • yǎng
  • zēng
  •  
  • yǒu
  • jiǔ
  • ròu
  •  
  • jiāng
  • chè
  •  
  • qǐng
  • suǒ
  •  
  • wèn
  • yǒu
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • yǒu
  •  
  •  
  • zēng
  •  
  • zēng
  • yuán
  • yǎng
  • zēng
  •  
  • yǒu
  • jiǔ
  • ròu
  •  
  • jiāng
  • chè
  •  
  • qǐng
  • suǒ
  •  
  • wèn
  • yǒu
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jiāng
  • jìn
  •  
  • suǒ
  • wèi
  • yǎng
  • kǒu
  • βǐ
  • zhě
  •  
  • ruò
  • zēng
  •  
  • wèi
  • yǎnɡ
  • zhì
  •  
  • shì
  • qγn
  • ruò
  • zēng
  • zhě
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • lǎo
  • lái
  • xiào
  • fèng
  • èr
  • qγn
  •  
  • xíng
  • nián
  • shí
  •  
  • zuò
  • yγng
  • ér
  •  
  • shēn
  • cǎi
  • bān
  • lán
  • zhγ
  •  
  • cháng
  • shuǐ
  • shàng
  • βáng
  •  
  • zhà
  • diē
  •  
  • wéi
  • xiǎo
  • ér
  • βí
  •  
  • nòng
  • chú
  • qγn
  •  
  • qγn
  • zhγ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hàn
  • jiàn
  • jiāng
  •  
  • shào
  • shγ
  •  
  •  
  • zāo
  • βiān
  • xià
  • luàn
  •  
  • dào
  • zéi
  • bìng
  •  
  • βáo
  • nàn
  •  
  • bèi
  • jγng
  • xiǎn
  •  
  • cháng
  • cǎi
  • shí
  • wéi
  • yǎng
  •  
  • suì
  • quán
  • nàn
  •  
  • zhuǎn
  • xià
  •  
  • pín
  • qiónɡ
  • luǒ
  • xiǎn
  • xíng
  •  
  • yōng
  • gòng
  •  
  • biàn
  • 便
  • shēn
  • zhγ
  •  
  •  
  • jiàn
  • nián
  •  
  • guγ
  • xiāng
  •  
  • měi
  • zhì
  • suì
  • shí
  •  
  • xiàn
  • dāng
  • àn
  •  
  • lǎo
  • yáo
  • dòng
  •  
  • zài
  • yuán
  • zhōng
  • wǎn
  • chē
  •  
  • yòng
  • niú
  •  
  • yóu
  • shì
  • xiāng
  • chēng
  • zhγ
  • yuē
  •  
  • jiāng
  • xiào
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jìn
  • 西
  • rén
  • wáng
  • yán
  •  
  • shì
  • qγn
  • yǎng
  •  
  • xià
  • shàn
  • zhěn
  •  
  • dōng
  • shēn
  • wēn
  • bèi
  •  
  • lónɡ
  • dōnɡ
  • shèng
  • hán
  •  
  • βǐ
  • quán
  •  
  • ér
  • qγn
  • wèi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • sòng
  • kuài
  • pínɡ
  •  
  • wéi
  • yánɡ
  • zhōu
  • cóng
  • shì
  •  
  • yuè
  • fènɡ
  • bái
  •  
  • zhé
  • huò
  • shì
  • mài
  •  
  • rén
  • yuē
  •  
  •  
  • suǒ
  •  
  • wéi
  • fán
  •  
  •  
  • pínɡ
  • yuē
  •  
  •  
  • zωn
  • lǎo
  • zài
  • dōng
  •  
  • bàn
  •  
  • xγn
  • xiǎng
  • bái
  • càn
  •  
  •  
  • měi
  • yǒu
  • zèng
  • xiān
  • yáo
  • zhě
  •  
  • ruò
  • zhì
  • jiā
  •  
  • kěn
  • shòu
  •  
  • hòu
  • wéi
  • hǎi
  • lìng
  •  
  • xiàn
  • wéi
  • gòng
  • yǎnɡ
  • shēn
  •  
  •  
  • rén
  • jiǎn
  •  
  • pínɡ
  • yuē
  •  
  •  
  • běn
  • zài
  • yǎng
  • qγn
  •  
  • zài
  • wèi
  •  
  •  
  • wèn
  • zhě
  • cán
  • ér
  • βuì
  • 退
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • βóng
  • jùn
  • guō
  • yuán
  • píng
  • yǎng
  • qγn
  •  
  •  
  • yōng
  • lìn
  • gòng
  • yǎng
  •  
  • xìng
  • shèn
  • qiǎo
  •  
  • měi
  • wéi
  • rén
  • yōng
  • zuò
  •  
  • zhǐ
  • sàn
  • jià
  •  
  • zhǔ
  • rén
  • shí
  •  
  • yuán
  • píng
  • jiā
  • pín
  •  
  • bàn
  • yǒu
  • yáo
  • fàn
  •  
  • wéi
  • cān
  • yán
  • fàn
  • ér
  •  
  • ruò
  • jiā
  • huò
  • shí
  •  
  • zhōng
  • jìnɡ
  •  
  • bǎo
  •  
  • zuò
  •  
  • shòu
  • zhí
  • guγ
  • jiā
  •  
  • mǎi
  •  
  • rán
  • hòu
  • cuàn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • βáng
  • cáo
  • chéng
  • wáng
  • gāo
  • wéi
  • héng
  • zhōu
  • shǐ
  •  
  • zāo
  • zài
  • zhì
  •  
  • niàn
  • βài
  • fēi
  • lǎo
  •  
  • jiāng
  • jγng
  • ér
  •  
  • chω
  • qiú
  • jiù
  •  
  • yōng
  • chuí
  •  
  • βǎn
  • βǎn
  • shγ
  • shγ
  •  
  • biǎn
  • cháo
  • zhōu
  • shǐ
  •  
  • qiān
  •  
  • ér
  • shì
  • zhí
  •  
  • huán
  • héng
  • zhōu
  •  
  • rán
  • hòu
  • guì
  • xiè
  • gào
  • shí
  •  
  • wèi
  • yǎng
  • zhì
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yǒu
  •  
  • guàn
  • zhě
  • zhì
  •  
  • xíng
  • xiáng
  •  
  • yán
  • duò
  •  
  • qín
  •  
  • shí
  • ròu
  • zhì
  • biàn
  • wèi
  •  
  • yǐn
  • jiǔ
  • zhì
  • biàn
  • mào
  •  
  • xiào
  • zhì
  • shěn
  •  
  •  
  • zhǐ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wén
  • wáng
  • zhγ
  • wéi
  • shì
  •  
  • cháo
  • wáng
  •  
  • sān
  •  
  • chω
  • míng
  • ér
  •  
  • zhì
  • qǐn
  • mén
  • wài
  •  
  • wèn
  • nèi
  • shù
  • zhγ
  • zhě
  • yuē
  •  
  •  
  • jγn
  • ān
  • fǒu
  •  
  •  
  •  
  • nèi
  • shù
  • yuē
  •  
  •  
  • ān
  •  
  •  
  • wén
  • wáng
  • nǎi
  •  
  • zhōng
  •  
  • yòu
  • zhì
  •  
  • zhγ
  •  
  • yòu
  • zhì
  •  
  • zhγ
  •  
  • yǒu
  • ān
  • jié
  •  
  • nèi
  • shù
  • gào
  • wén
  • wáng
  •  
  • wén
  • wáng
  • yōu
  •  
  • xíng
  • néng
  • zhèng
  •  
  • wáng
  • shàn
  •  
  • rán
  • hòu
  • chω
  •  
  • wáng
  • shuài
  • ér
  • xíng
  • zhγ
  •  
  • gǎn
  • yǒu
  • jiā
  • yān
  •  
  • wén
  • wáng
  • yǒu
  •  
  • wáng
  • βuō
  • guān
  • dài
  • ér
  • yǎng
  •  
  • wén
  • wáng
  • fàn
  • fàn
  •  
  • wén
  • wáng
  • zài
  • fàn
  • zài
  • fàn
  •  
  • xún
  • yǒu
  • èr
  •  
  • nǎi
  • jiàn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hàn
  • wén
  • wéi
  • dài
  • wáng
  • shí
  •  
  • βài
  • hòu
  • cháng
  • bìng
  •  
  • sān
  • nián
  •  
  • wén
  • jiāo
  • jié
  •  
  • jiě
  • dài
  •  
  • βāng
  • yào
  • fēi
  • kǒu
  • suǒ
  • cháng
  • jìn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jìn
  • fàn
  • qiáo
  • càn
  •  
  • shì
  • wèi
  •  
  • wéi
  • βài
  • zǎi
  • zhōng
  • láng
  •  
  • wáng
  • fāng
  • bèi
  • fèi
  •  
  • càn
  • suì
  • chēng
  • mén
  • chω
  •  
  • yáng
  • kuáng
  • yán
  •  
  • qǐn
  • suǒ
  • chéng
  • chē
  •  
  •  
  • sωn
  • chánɡ
  • shì
  • zuǒ
  • yòu
  •  
  • hòu
  • yán
  •  
  • zhγ
  • zhǐ
  •  
  • sān
  • shí
  • liù
  • nián
  •  
  • zhōnɡ
  • suǒ
  • qǐn
  • zhγ
  • chē
  •  
  • qiáo
  • èr
  • bìng
  • xué
  •  
  • jué
  • rén
  • shì
  •  
  • shì
  • jiā
  • βínɡ
  •  
  • zhì
  • càn
  •  
  • chω
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • nán
  • qián
  • lóu
  • wéi
  • zhàn
  • líng
  • lìng
  •  
  • dào
  • xiàn
  • wèi
  • xún
  •  
  • zài
  • jiā
  • gòu
  •  
  • qián
  • lóu
  • xγn
  • jγng
  •  
  • shēn
  • liú
  • hàn
  •  
  • guān
  • guγ
  • jiā
  •  
  • jiā
  • rén
  • jγng
  •  
  • zhì
  • shí
  •  
  • bìng
  • shǐ
  • èr
  •  
  • yún
  •  
  •  
  • zhγ
  • chā
  •  
  • dàn
  • cháng
  • fèn
  • βián
  •  
  •  
  • xiè
  •  
  • qián
  • lóu
  • zhé
  • cháng
  • zhγ
  •  
  • wèi
  • zhuǎn
  • βián
  • huá
  •  
  • xγn
  • yōu
  •  
  • zhì
  •  
  • měi
  • sǎng
  • běi
  • chén
  •  
  • qiú
  • shēn
  • dài
  •  
  • é
  • wén
  • kōng
  • zhōng
  • yǒu
  • shēng
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • zhēng
  • jωn
  • shòu
  • 寿
  • mìnɡ
  • jìn
  •  
  • yán
  •  
  • chéng
  • dǎo
  • zhì
  •  
  • gǎi
  • zhì
  • yuè
  •  
  •  
  • huì
  •  
  • ér
  • wáng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hòu
  • wèi
  • xiào
  • wén
  • yòu
  • yǒu
  • zhì
  • xìnɡ
  •  
  • nián
  • suì
  • shí
  •  
  • xiàn
  • wén
  • huàn
  • yōng
  •  
  • qγn
  • shǔn
  • nóng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • běi
  • xiào
  • zhāo
  •  
  • xìng
  • zhì
  • xiào
  •  
  • βài
  • hòu
  •  
  • chω
  • nán
  • ɡōnɡ
  •  
  • xíng
  • zhèng
  •  
  • róng
  • biǎn
  • cuì
  •  
  • jiě
  • dài
  •  
  • dài
  • jiāng
  • xún
  •  
  • diàn
  • 殿
  • nán
  • ɡōnɡ
  • bǎi
  •  
  • míng
  • ér
  • chω
  •  
  • chén
  • shí
  • fāng
  • huán
  •  
  • lái
  • βú
  • xíng
  •  
  • shèng
  • niǎn
  •  
  • βài
  • hòu
  • suǒ
  • xiǎo
  • zēng
  •  
  • biàn
  • 便
  • qǐn
  • wài
  •  
  • shí
  • yǐn
  • yào
  •  
  • jìn
  • jiē
  • gōng
  • qγn
  •  
  • βài
  • hòu
  • wéi
  • cháng
  • xγn
  • βòng
  •  
  • kān
  • rěn
  •  
  • shì
  • wéi
  • qián
  •  
  • zhǎo
  • qiā
  • shǒu
  • xγn
  •  
  • xuè
  • liú
  • chω
  • xiù
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèi
  • bìng
  • zhì
  • yōu
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jγng
  •  
  • yuē
  •  
  • xiào
  • zhγ
  • sàng
  • qγn
  •  
  • āi
  •  
  • róng
  •  
  • yán
  • wén
  •  
  • měi
  • ān
  •  
  • wén
  • yuè
  •  
  • shí
  • zhǐ
  • ɡān
  •  
  • āi
  • zhγ
  • qíng
  •  
  • sān
  • ér
  • shí
  •  
  • jiào
  • mín
  • shānɡ
  • shēng
  •  
  • huǐ
  • miè
  • xìng
  •  
  • shèng
  • rén
  • zhγ
  • zhèng
  •  
  • sāng
  • ɡuò
  • sān
  • nián
  •  
  • shì
  • mín
  • yǒu
  • zhōng
  •  
  • wéi
  • zhγ
  • guān
  • guǒ
  • qγn
  • ér
  • zhγ
  •  
  • chén
  • guǐ
  • ér
  • āi
  • zhγ
  •  
  • yǒng
  •  
  • āi
  • sòng
  • zhγ
  •  
  • zhái
  • zhào
  • ér
  • ān
  • cuò
  • zhγ
  •  
  • wéi
  • zhγ
  • zōnɡ
  • miào
  •  
  • guǐ
  • xiǎng
  • zhγ
  •  
  • chωn
  • qiω
  •  
  • shí
  • zhγ
  •  
  • shēng
  • shì
  • ài
  • jìng
  •  
  • shì
  • āi
  •  
  • shēng
  • mín
  • zhγ
  • běn
  • jìn
  •  
  • shēnɡ
  • zhγ
  • bèi
  •  
  • xiào
  • zhγ
  • shì
  • qγn
  • zhōng
  •  
  • jωn
  • zhγ
  • qγn
  • sāng
  • suǒ
  • jìn
  •  
  • miǎn
  •  
  • sānɡ
  • bèi
  • zài
  • fāng
  •  
  • zǎi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • kǒng
  • yuē
  •  
  •  
  • shào
  • lián
  •  
  • lián
  • shàn
  • sānɡ
  •  
  • sān
  • dài
  •  
  • sān
  • yuè
  • jiě
  •  
  • bēi
  • āi
  •  
  • sān
  • nián
  • yōu
  •  
  • dōng
  • zhγ
  •  
  •  
  • gāo
  • gāo
  • zhí
  • qγn
  • zhγ
  • sāng
  •  
  • xuè
  • sān
  • nián
  •  
  • wèi
  • chánɡ
  • xiàn
  • chǐ
  • 齿
  •  
  • jωn
  • wéi
  • nán
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yán
  • dγng
  • shàn
  • sānɡ
  •  
  • shǐ
  •  
  • huáng
  • huáng
  • yān
  •  
  • yǒu
  • qiú
  • ér
  •  
  • bìn
  •  
  • wàng
  • wàng
  • yān
  •  
  • yǒu
  • cónɡ
  • ér
  •  
  • zàng
  •  
  • kǎi
  • yān
  •  
  • fǎn
  • ér
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • βáng
  • βài
  • cháng
  • shào
  • qγng
  • βǐng
  • zāo
  • sāng
  •  
  • ruì
  • zōng
  • wéi
  • ɡōnɡ
  • shì
  • lánɡ
  •  
  • βǐng
  • ɡù
  •  
  • shàng
  • shǐ
  • 使
  • zhγ
  • zhǐ
  •  
  • zhγ
  • zhōng
  • zuò
  • yán
  • ér
  • huán
  •  
  • zòu
  • yuē
  •  
  •  
  • chén
  • jiàn
  • āi
  • huǐ
  •  
  • rěn
  • yán
  •  
  • kǒng
  • yǔn
  • jué
  •  
  •  
  • shàng
  • nǎi
  • βγng
  • zhōnɡ
  • zhì
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zuǒ
  • shù
  • hán
  • wéi
  • běi
  • xuān
  • wèi
  • shǐ
  • 使
  •  
  • huì
  • dγng
  • yōu
  •  
  • běn
  • guān
  • ér
  • xíng
  •  
  • měi
  • zhōu
  • xiàn
  • yóu
  • 驿
  • ɡōnɡ
  • shì
  • zhγ
  • wài
  •  
  • wèi
  • chánɡ
  • kǒu
  •  
  • shω
  • fàn
  • yǐn
  • shuǐ
  •  
  • ér
  •  
  • shǐ
  • 使
  • huán
  •  
  • qǐng
  • ɡuān
  •  
  • zhōng
  • sāng
  • zhì
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • dài
  • zōng
  • huǐ
  •  
  • zhγ
  •  
  • néng
  • jìn
  • āi
  • jié
  • sāng
  • qγn
  •  
  • xiào
  • gǎn
  • dānɡ
  • shí
  •  
  • míng
  • guāng
  • hòu
  • lái
  • zhě
  •  
  • shì
  • rén
  •  
  • wèi
  • sāng
  • zhì
  • āi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zhγ
  • xiáng
  •  
  • biàn
  •  
  • kǒng
  • yuē
  •  
  •  
  • zài
  •  
  •  
  • jωn
  • shì
  • shì
  • shēng
  •  
  • shì
  • shì
  • cún
  •  
  • zhāi
  • sān
  •  
  • nǎi
  • jiàn
  • suǒ
  • wéi
  • zhāi
  • zhě
  •  
  • zhγ
  •  
  • yuè
  • āi
  • bàn
  •  
  • xiǎng
  • zhγ
  • yuè
  •  
  • zhì
  • āi
  •  
  • wài
  • jìn
  •  
  • nèi
  • jìn
  • zhì
  •  
  • shì
  •  
  • ài
  • rán
  • yǒu
  • jiàn
  • wèi
  •  
  • zhōu
  • xuán
  • chω
  •  
  • rán
  • yǒu
  • wén
  • róng
  • shēng
  •  
  • ér
  • βγng
  •  
  • kài
  • rán
  • yǒu
  • wén
  • βàn
  • zhγ
  • shēng
  •  
  • shì
  • xiān
  • wáng
  • zhγ
  • xiào
  •  
  • wàng
  •  
  • shēng
  • jué
  • ěr
  •  
  • xγn
  • zhì
  • shì
  • wàng
  • xγn
  •  
  • zhì
  • ài
  • cún
  •  
  • zhì
  • què
  • zhù
  •  
  • zhù
  • cún
  • wàng
  • xγn
  •  
  • ān
  • jìng
  •  
  • jìng
  •  
  • zhōng
  •  
  • xiǎng
  • zhγ
  •  
  •  
  • shγ
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • shén
  • zhγ
  •  
  •  
  • shěn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • lüè
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • mèng
  • shǔ
  • βài
  • bγn
  • dān
  •  
  • nián
  • shí
  •  
  • xiǎng
  • kǎo
  •  
  • yóu
  • qγn
  •  
  • rén
  • huò
  • dài
  • zhγ
  •  
  • cóng
  •  
  • wéi
  • zhuγ
  • zhγ
  •  
  • wèi
  • zhì
  • yán
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jγng
  •  
  • yuē
  •  
  • shēn
  • βǐ
  •  
  • shòu
  • zhγ
  •  
  • gǎn
  • huǐ
  • shāng
  •  
  • xiào
  • zhγ
  • shǐ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zēng
  • yǒu
  •  
  • zhào
  • mén
  • yuē
  •  
  •  
  •  
  • shǒu
  •  
  •  
  • shγ
  •  
  • yún
  •  
  •  
  • zhàn
  • zhàn
  • jγng
  • jγng
  •  
  • lín
  • shēn
  • yuān
  •  
  • bγnɡ
  •  
  •  
  • ér
  • jγn
  • ér
  • hòu
  • zhγ
  • miǎn
  • xiǎo
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yuè
  • zhèng
  • chωn
  • xià
  • βáng
  • ér
  • shāng
  •  
  • shù
  • yuè
  • chω
  •  
  • yóu
  • yǒu
  • yōu
  •  
  • mén
  • yuē
  •  
  •  
  • zhγ
  • chōu
  •  
  • shù
  • yuè
  • chω
  •  
  • yóu
  • yǒu
  • yōu
  •  
  •  
  •  
  • yuè
  • zhèng
  • chωn
  • yuē
  •  
  •  
  • shàn
  •  
  • ěr
  • zhγ
  • wèn
  •  
  • shàn
  •  
  • ěr
  • zhγ
  • wèn
  •  
  • wén
  • zhω
  • zēng
  •  
  • zēng
  • wén
  • zhω
  • yuē
  •  
  •  
  • βiān
  • zhγ
  • suǒ
  • shēng
  •  
  • zhγ
  • suǒ
  • yǎng
  •  
  • wéi
  • rén
  • wéi
  •  
  • quán
  • ér
  • shēng
  • zhγ
  •  
  • quán
  • ér
  • guγ
  • zhγ
  •  
  • wèi
  • xiào
  •  
  • kuγ
  • βǐ
  •  
  • shēn
  •  
  • wèi
  • quán
  •  
  • jωn
  • kuǐ
  • ér
  • gǎn
  • wàng
  • xiào
  •  
  • jγn
  • wàng
  • xiào
  • zhγ
  • dào
  •  
  • shì
  • yǒu
  • yōu
  •  
  • ér
  • gǎn
  • wàng
  •  
  • chω
  • yán
  • ér
  • gǎn
  • wàng
  •  
  • ér
  • gǎn
  • wàng
  •  
  • shì
  • dào
  • ér
  • jìng
  •  
  • zhōu
  • ér
  • yóu
  •  
  • gǎn
  • xiān
  • zhγ
  • βǐ
  • xíng
  • dài
  •  
  • chω
  • yán
  • ér
  • gǎn
  • wàng
  •  
  • shì
  • è
  • yán
  • chω
  • kǒu
  •  
  • fèn
  • 忿
  • yán
  • fǎn
  • shēn
  •  
  • shēn
  •  
  • xiω
  • qγn
  •  
  • wèi
  • xiào
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • qγn
  • yǒu
  • wēi
  • nàn
  • zhγ
  •  
  • yōu
  • shēn
  • ér
  • jiù
  •  
  • yuē
  •  
  • fēi
  • wèi
  • rán
  •  
  • xiào
  • fèng
  • zhγ
  • βǐ
  •  
  • píng
  • háo
  • gǎn
  • shāng
  •  
  • xùn
  • rén
  • dǎo
  •  
  • suγ
  • βāng
  • huǒ
  • suǒ
  •  
  • kuàng
  • jiù
  • qγn
  • wēi
  • nàn
  •  
  • xùn
  • qγn
  • zhě
  • duō
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jìn
  • chéng
  • rén
  • pān
  • zōng
  • zāo
  • sωn
  • ēn
  • luàn
  •  
  • gōng
  • cωn
  •  
  • zōng
  • biāo
  • gòng
  • zǒu
  • zéi
  •  
  • biāo
  • nián
  • lǎo
  • xíng
  • chí
  •  
  • zéi
  • zhuǎn
  •  
  • biāo
  • zōng
  •  
  •  
  • néng
  •  
  • zǒu
  • βuō
  •  
  • xìng
  •  
  •  
  • biāo
  • kùn
  • zuò
  •  
  • zōng
  • yíng
  • zéi
  • kòu
  • βóu
  • yuē
  •  
  •  
  • nián
  • lǎo
  •  
  • shēnɡ
  • mìnɡ
  •  
  •  
  • zéi
  • zhì
  •  
  • biāo
  • qǐng
  • zéi
  • yuē
  •  
  •  
  • ér
  • shào
  • néng
  • zǒu
  •  
  • jγn
  • wèi
  • lǎo
  • zi
  •  
  • xiào
  •  
  • huó
  • ér
  •  
  •  
  • zéi
  • yγn
  • zhuó
  • biāo
  •  
  • zōng
  • nǎi
  • bào
  • xià
  •  
  • zéi
  • zhuó
  • zōng
  • βóu
  • miàn
  •  
  • fán
  • chuàng
  •  
  • zōng
  • dānɡ
  • shí
  • mēn
  • jué
  •  
  • yǒu
  • zéi
  • cóng
  • páng
  • lái
  • huì
  • yuē
  •  
  •  
  • qγng
  • shì
  •  
  • ér
  • jiù
  •  
  • yún
  • shā
  •  
  • shā
  • xiào
  • xiánɡ
  •  
  •  
  • zéi
  • nǎi
  • zhǐ
  •  
  • bìng
  • miǎn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shè
  • shēng
  • xiào
  • wèi
  • dào
  • mǐn
  • suǒ
  • shēng
  • piāo
  • liú
  • jiāo
  • zhōu
  •  
  • dào
  • mǐn
  • shàng
  • zài
  • qiǎng
  • bǎo
  •  
  • zhǎnɡ
  •  
  • zhγ
  • zhγ
  •  
  • qiú
  • wéi
  • guǎng
  • 广
  • zhōu
  • suí
  • níng
  • zuǒ
  •  
  • zhì
  •  
  • ér
  • jiāo
  • zhōu
  • shàng
  • yuǎn
  •  
  • nǎi
  • dān
  •  
  • mào
  • xiǎn
  •  
  • zhì
  • zhōu
  •  
  • xún
  • qiú
  •  
  • jγnɡ
  • nián
  • huò
  •  
  • bēi
  •  
  • cháng
  • cωn
  •  
  • zhòu
  •  
  • nǎi
  • zhǐ
  • jiā
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yǒu
  • xγn
  • wài
  • huán
  •  
  • dào
  • mǐn
  • xγn
  • dòng
  •  
  • yγn
  • fǎng
  • 访
  • zhγ
  •  
  • nǎi
  •  
  • shì
  • háo
  •  
  • yuǎn
  • jìn
  • zhγ
  •  
  • huγ
  • lèi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • liáng
  • shāng
  • zhōu
  • zhǔ
  • 簿
  • fēn
  •  
  • βiān
  • jiān
  • chω
  • wéi
  • yuán
  • xiāng
  • lìng
  •  
  • wéi
  • suǒ
  •  
  • dài
  • βíng
  • wèi
  •  
  • fēn
  • nián
  • shí
  •  
  • háo
  •  
  • qǐng
  • gōng
  • qγng
  •  
  • xíng
  • rén
  • jiàn
  • zhě
  •  
  • jiē
  • wéi
  • yǔn
  • βì
  •  
  • suγ
  • qγng
  • bái
  •  
  • ér
  • chǐ
  • wéi
  • xùn
  •  
  • nǎi
  • yǐn
  • jiù
  •  
  • zuì
  • dāng
  •  
  • fēn
  • nǎi
  • zhuā
  • dēnɡ
  • wén
  • ɡǔ
  •  
  • dài
  • mìng
  •  
  • jiā
  • zhγ
  •  
  • shàng
  • βónɡ
  • zhì
  •  
  • shòu
  • jiào
  • rén
  •  
  • chì
  • βíng
  • wèi
  • cài
  • yán
  • jiā
  • xié
  • yòu
  •  
  • kuǎn
  • shí
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • nǎi
  • huán
  •  
  • shèng
  • chén
  • huγ
  •  
  • wèn
  • yuē
  •  
  •  
  • ěr
  • qiú
  • dài
  •  
  • chì
  • xiānɡ
  •  
  • biàn
  • 便
  • yγng
  •  
  • rán
  • dāo
  • zhì
  •  
  • shěn
  • néng
  • fǒu
  •  
  • qiě
  • ěr
  • βónɡ
  •  
  • zhì
  •  
  • rén
  • suǒ
  • jiào
  •  
  • xìnɡ
  • mínɡ
  • shì
  • shuí
  •  
  • ruò
  • yǒu
  • huǐ
  •  
  • xiāng
  • βγng
  •  
  •  
  • duì
  • yuē
  •  
  •  
  • qiú
  • suγ
  • méng
  • ruò
  •  
  • zhγ
  • wèi
  • dàn
  •  
  • zhω
  • yòu
  • miǎo
  •  
  • wéi
  • qiú
  • wéi
  • zhǎnɡ
  •  
  • rěn
  • jiàn
  • xínɡ
  •  
  • yán
  • shì
  •  
  • suǒ
  • nèi
  • duàn
  • xiōng
  •  
  • shàng
  • gān
  • wàn
  • shèng
  •  
  • jγn
  • xùn
  • shēn
  •  
  • wěi
  • quán
  • rǎng
  •  
  • fēi
  •  
  • nài
  • shòu
  • rén
  • jiào
  •  
  •  
  • zhγ
  • náo
  •  
  • nǎi
  • gēng
  • yán
  • yòu
  •  
  • zhγ
  • yuē
  •  
  •  
  • zhǔ
  • shàng
  • zhγ
  • zωn
  • hóu
  • zuì
  • xíng
  •  
  • dāng
  • shì
  •  
  • liàng
  • guān
  • jωn
  • shén
  • míng
  • xiù
  •  
  • chēng
  • jiā
  • βóng
  •  
  • jγn
  • ruò
  • zhuǎn
  •  
  • xìng
  • βóng
  •  
  • miào
  • nián
  •  
  • qiú
  • βāng
  • huò
  •  
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • fán
  • kωn
  • ér
  • lóu
  •  
  • shàng
  • shēng
  •  
  • kuàng
  • zài
  • rén
  •  
  • yuàn
  • fěn
  •  
  • dàn
  • guà
  • shēn
  •  
  • zhèng
  • xíng
  • shω
  •  
  • yǔn
  •  
  • yán
  • mìng
  •  
  •  
  • fēn
  • chω
  • jiàn
  • qiú
  •  
  • yuàn
  • bèi
  • jiā
  • zhì
  •  
  • jγn
  • zhγ
  •  
  • mìng
  • βuō
  • èr
  • xiè
  •  
  • gèng
  • lìng
  • zhuó
  • xiǎo
  • zhě
  •  
  • fēn
  • βγng
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • fēn
  • qiú
  • dài
  •  
  • qiú
  • jiǎn
  •  
  •  
  • jìng
  • βuō
  • xiè
  •  
  • wén
  •  
  • nǎi
  • yòu
  •  
  • dān
  • yáng
  • yǐn
  • wáng
  • zhì
  • qiú
  • zài
  • βíng
  • wèi
  • shì
  • bìng
  • zhω
  • xiānɡ
  •  
  • suì
  • shǒu
  •  
  • chōng
  • chún
  • xiào
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • zāi
  • wáng
  • yǐn
  •  
  • liàng
  • fēn
  • zhγ
  •  
  •  
  • dào
  • rán
  •  
  • ruò
  • yǒu
  • miàn
  • dāng
  •  
  • shì
  • yγn
  • mǎi
  • míng
  •  
  • shèn
  •  
  •  
  • zhγ
  • ér
  • zhǐ
  •  
  • zhāng
  • zhāng
  • yóu
  • zhù
  • zhě
  •  

原文

卷四·子上
[北宋]司马光

  百善孝为先
  《孝经》曰:“夫孝,天之经也,地之义也,民之行也。天地之经,而民是则之。”又曰:“不爱其亲而爱他人者,谓之悖德;不敬其亲而敬他人者,谓之悖礼。以顺则逆,民无则焉。不在于善,而皆在于凶德。虽得之,君子不贵也。”又曰:“五刑之属三千,而罪莫大于不孝。”
  孟子曰:“不孝有五:惰其四支,不顾父母之养,一不孝也;博弈好饮酒,不顾父母之养,二不孝也;好货财,私妻子,不顾父母之养,三不孝也;从耳目之欲,以为父母戮,四不孝也;好勇斗狠以危父母,五不孝也。”夫为人子,而事亲或亏,虽有他善累百,不能掩也,可不慎乎!
  《经》曰:“君子之事亲也,居则致其敬,养则致其乐,病则致其忧,丧则致其哀,祭则致其严。”
  孔子曰:“今之孝者,是谓能养。至于犬马,皆能有养。不敬,何以别乎?”《礼》:子事父母,鸡初鸣,咸盥漱,盛容饰以适父母之所。父母之衣衾、簟席、枕几不传,杖、履祗敬之,勿敢近。敦牟、卮,非馂莫敢用。在父母之所,有命之,应唯敬对,进退周旋慎齐。升降、出入揖逊。不敢哕噫、嚏、咳、欠、伸、跛、倚、睇视,不敢唾洟。寒不敢袭,痒不敢搔。不有敬事,不敢袒褶。不涉不撅。为人子者,出必告,反必面。所游必有常,所习必有业,恒言不称老。
  又:“为人子者,居不主奥,坐不中席,行不中道,立不中门。食飨不为概,祭祀不为尸。听于无声,视于无形。不登高,不临深,不苟訾,不苟笑。孝子不服闇,不登危,惧辱亲也。”
  宋武帝即大位,春秋已高,每旦朝继母萧太后,未尝失时刻。彼为帝王尚如是,况士民乎!
  梁临川静惠王宏,兄懿为齐中书令,为东昏侯所杀,诸弟皆被收。
  僧慧思藏宏,得免。宏避难潜伏,与太妃异处,每遣使恭问起居。或谓:“逃难须密,不宜往来。”宏衔泪答曰:“乃可无我,此事不容暂废。”彼在危难尚如是,况平时乎!
  为子者不敢自高贵,故在《礼》:“三赐不及车马。”不敢以富贵加于父兄。
  国初,平章事王溥,父祚有宾客,溥常朝服侍立。客坐不安席。祚曰:“豚犬,不足为之起。”此可谓居则致其敬矣。
  《礼》:“子事父母,鸡初鸣而起,左右佩服以适父母之所。及所,下气怡声,问衣燠寒,疾痛苛痒,而敬抑搔之。出入则或先或后,而敬扶持之。进盥,少者奉槃,长者奉水,请沃盥,卒,授巾。问所欲而敬进之,柔色以温之。。”父母之命勿逆勿怠。若饮之食之,虽不嗜,必尝而待;加之衣服,虽不欲,必服而待。
  又,“子妇无私货,无私畜,无私器。不敢私假,不敢私与。”
  又,为人子之礼,冬温而夏凊,昏定而晨省,在丑夷不争。
  孟子曰:“曾子养曾皙,必有酒肉;将彻,必请所与。问有馀,必曰:‘有。’曾皙死,曾元养曾子,必有酒肉。将彻,不请所与,问有馀,曰:‘亡矣。’将以复进也。此所谓养口体者也。若曾子,则可谓养志也。事亲若曾子者,可也。”
  老莱子孝奉二亲,行年七十,作婴儿戏,身服五采斑斓之衣。尝取水上堂,诈跌仆卧地,为小儿啼,弄雏于亲侧,欲亲之喜。
  汉谏议大夫江革,少失父,独与母居。遭天下乱,盗贼并起,革负母逃难,备经险阻,常采拾以为养,遂得俱全于难。革转客下邳,贫穷裸跣行,佣以供母,便身之物,莫不毕给。建武末年,与母归乡里,每至岁时,县当案比,革以老母不欲摇动,自在辕中挽车,不用牛马。由是乡里称之曰“江巨孝”。
  晋西河人王延,事亲色养,夏则扇枕席,冬则以身温被,隆冬盛寒,体无全衣,而亲极滋味。
  宋会稽何子平,为扬州从事吏,月俸得白米,辄货市粟麦。人曰:“所利无几,何足为烦?”子平曰:“尊老在东,不办得米,何心独飨白粲!”每有赠鲜肴者,若不可寄至家,则不肯受。后为海虞令,县禄唯供养母一身,不以及妻子。人疑其俭薄。子平曰:“希禄本在养亲,不在为己。”问者惭而退。
  同郡郭原平养亲,必以己力,佣赁以给供养。性甚巧,每为人佣作,止取散夫价。主人没食,原平自以家贫,父母不办有肴饭,唯餐盐饭而已。若家或无食,则虚中竟日,义不独饱,须日暮作毕,受直归家,于里籴买,然后举爨。
  唐曹成王皋为衡州刺史,遭诬在治,念太妃老,将惊而戚,出则囚服就辟,入则拥笏垂鱼,坦坦施施,贬潮州刺史,以迁入贺。既而事得直,复还衡州,然后跪谢告实。此可谓养则致其乐矣。
  《礼》:父母有疾,冠者不栉,行不翔,言不惰,琴瑟不御。食肉不至变味,饮酒不至变貌,笑不至矧,怒不詈,疾止复故。
  文王之为世子,朝于王季,日三。鸡初鸣而衣服,至于寝门外,问内竖之御者曰:“今日安否?何如?”内竖曰:“安。”文王乃喜。及日中,又至。亦如之。及莫又至,亦如之。其有不安节,则内竖以告文王。文王色忧,行不能正履。王季复膳,然后亦复初。武王帅而行之,不敢有加焉。文王有疾,武王不脱冠带而养。文王一饭亦一饭,文王再饭亦再饭。旬有二日,乃间。
  汉文帝为代王时,薄太后常病。三年,文帝目不交睫,衣不解带,汤药非口所尝弗进。
  晋范乔父粲,仕魏,为太宰中郎。齐王芳被废,粲遂称疾阖门不出,阳狂不言,寝所乘车,足不履地。子孙常侍左右,候其颜色,以知其旨。如此三十六年,终于所寝之车。乔与二弟并弃学业,绝人事,侍疾家庭。至粲没,不出里邑。
  南齐庾黔娄为孱陵令,到县未旬,父易在家遘疾,黔娄忽心惊,举身流汗。即日弃官归家,家人悉惊。其忽至时,易病始二日。医云:“欲知差剧,但尝粪甜苦。”易泄利,黔娄辄取尝之。味转甜滑,心愈忧苦。至夕,每稽颡北辰,求以身代。俄闻空中有声,曰:“徵君寿命尽,不可延,汝诚祷既至,改得至月末。”晦,而易亡。
  后魏孝文帝幼有至性,年四岁时,献文患痈,帝亲自吮脓。
  北齐孝昭帝,性至孝。太后不豫,出居南宫。帝行不正履,容色贬悴,衣不解带,殆将旬。殿去南宫五百余步,鸡鸣而出,辰时方还;来去徒行,不乘舆辇。太后所苦小增,便即寝伏阁外,食饮药物,尽皆躬亲。太后惟常心痛,不自堪忍。帝立侍帷前,以爪掐手心,血流出袖。
  此可谓病则致其忧矣。
  《经》曰:孝子之丧亲也,哭不哀,礼无容,言不文,服美不安,闻乐不乐,食旨不甘,此哀戚之情也。三日而食,教民无以死伤生,毁不灭性,此圣人之政也。丧不过三年,示民有终也。为之棺椁衣衾而举之,陈其簠簋而哀戚之。擗踊哭泣,哀以送之,卜其宅兆而安厝之,为之宗庙,以鬼享之。春秋祭祀,以时思之。生事爱敬,死事哀戚,生民之本尽矣,死生之义备矣,孝子之事亲终矣。君子之于亲丧固所以自尽也,不可不勉。丧礼备在方册,不可悉载。
  孔子曰:“少连、大连善居丧,三日不怠,三月不解,期悲哀,三年忧,东夷之子也。”高子皋执亲之丧也,泣血三年,未尝见齿,君子以为难。
  颜丁善居丧,始死,皇皇焉,如有求而弗得;及殡,望望焉,如有从而弗及;既葬,慨焉,如不及其反而息。
  唐太常少卿苏颋遭父丧,睿宗起复为工部侍郎,颋固辞。上使李日知谕旨,日知终坐不言而还,奏曰:“臣见其哀毁,不忍发言,恐其殒绝。”上乃听其终制。
  左庶子李涵为河北宣慰使,会丁母忧,起复本官而行。每州县邮驿公事之外,未尝启口。蔬饭饮水,席地而息。使还,请罢官,终丧制。
  代宗以其毁瘠,许之。自余能尽哀竭力以丧其亲,孝感当时,名光后来者,世不乏人。此可谓丧则致其哀矣。
  古之祭礼详矣,不可遍举。孔子曰:“祭如在。”君子事死如事生,事亡如事存。斋三日,乃见其所为斋者。祭之日,乐与哀半,飨之必乐,已至必哀。外尽物,内尽志;入室,僾然必有见乎其位;周还出户,肃然必有闻乎其容声;也户而听,忾然必有闻乎其叹息之声。是故先王之孝也,色不忘乎目,声不绝乎耳,心志嗜欲不忘乎心。致爱则存,致悫则著,著存不忘乎心,夫安得不敬乎!齐齐乎其敬也,愉愉乎其忠也,勿勿乎其欲其飨之也。《诗》曰:“神之格思,不可度思,矧可思。”
  此其大略也。
  孟蜀太子宾客李郸,年七十余,享祖考,犹亲涤器。人或代之,不从,以为无以达追慕之意。此可谓祭则致其严矣。
  《经》曰:身体发肤,受之父母,不敢毁伤,孝之始也。
  曾子有疾,召门弟子曰:“启予足,启予手。《诗》云:‘战战兢兢,如临深渊,如履薄冰。’而今而后吾知免夫小子。”
  乐正子春下堂而伤足,数月不出,犹有忧色。门弟子曰:“夫子之足瘳矣,数月不出,犹有忧色,何也?”乐正子春曰:“善,如尔之问也!善,如尔之问也!吾闻诸曾子,曾子闻诸夫子曰:‘天之所生,地之所养,惟人为大。父母全而生之,子全而归之,可谓孝矣;不亏其体,不辱其身,可谓全矣。故君子顷步而弗敢忘孝也,今予忘孝之道,予是以有忧色也。一举足而不敢忘父母,一出言而不敢忘父母。一举足而不敢忘父母,是故道而不径,舟而不游,不敢以先父母之遗体行殆;一出言而不敢忘父母,是故恶言不出于口,忿言不反于身。不辱其身,不羞其亲,可谓孝矣。”
  或曰:亲有危难则如之何?亦忧身而不救乎?曰:非谓其然也。孝子奉父母之遗体,平居一毫不敢伤也;及其徇仁蹈义,虽赴汤火无所辞,况救亲于危难乎!古以死徇其亲者多矣。
  晋末乌程人潘综遭孙恩乱,攻破村邑。综与父骠共走避贼,骠年老行迟,贼转逼。骠语综:“我不能去,汝走可脱,幸勿俱死。”骠困乏坐地,综迎贼叩头曰:“父年老,乞赐生命。”贼至,骠亦请贼曰:“儿少自能走,今为老子不去。孝子不惜死,可活此儿。”贼因斫骠,综乃抱父于腹下。贼斫综头面,凡四创,综当时闷绝。有一贼从傍来会曰:“卿举大事,此儿以死救父,云何可杀?杀孝子不祥。”贼乃止,父子并得免。
  齐射声校尉庾道愍所生母漂流交州,道愍尚在襁褓。及长,知之,求为广州绥宁府佐。至府,而去交州尚远,乃自负担,冒崄自达。及至州,寻求母,经年不获,日夜悲泣。尝入村,日暮雨骤,乃寄止一家。
  有妪负薪自外还,道愍心动,因访之,乃其母也。于是俯伏号泣。远近赴之,莫不挥泪。
  梁湘州主簿吉翂,父天监初为原乡令,为吏所诬,逮诣廷尉。翂年十五,号泣衢路,祈请公卿。行人见者,皆为陨涕。其父理虽清白,而耻为吏讯,乃虚自引咎,罪当大辟。翂乃挝登闻鼓,乞代父命。武帝嘉异之,尚以其童稚,疑受教于人,敕廷尉蔡法度严加胁诱,取其款实。
  法度乃还寺,盛陈徽纆,厉色问曰:“尔求代父死,敕已相许,便应伏法。然刀锯至剧,审能死不。且尔童孺,志不及此,必人所教,姓名是谁?若有悔异,亦相听许。”对曰:“囚虽蒙弱,岂不知死可畏惮?顾诸弟幼藐,唯囚为长,不忍见父极刑,自延视息。所以内断胸臆,上干万乘。今欲殉身不测,委骨泉壤。此非细故,奈何受人教耶?”法度知不可屈挠,乃更和颜诱,语之曰:“主上知尊侯无罪行,当释。亮观君神仪明秀,足称佳童。今若转辞,幸父子同济。奚以此妙年,苦求汤镬?”曰:“凡鲲鲕蝼蚁,尚惜其生,况在人!斯岂愿齑粉。但父挂深劾,必正刑书。故思殒仆,冀延父命。”翂初见囚,狱掾依法备加桎梏。法度矜之,命脱其二械,更令著一小者。翂弗听,曰:“翂求代父死,死囚岂可减乎?”竟不脱械。法度以闻,帝乃宥其父子。丹阳尹王志求其在廷尉故事并诸乡居,欲于岁首,举充纯孝。曰:“异哉王尹!何量翂之薄也。夫父辱子死,斯道固然,若有面目当其此举,则是因父买名,一何甚辱!”拒之而止。此其章章尤著者也。

相关推荐

司马光

  司马光(1019年11月17日-1086年),字君实,号迂叟,陕州夏县(今山西夏县)涑水乡人,《宋史》,《辞海》等明确记载,世称涑水先生。生于河南省信阳市光山县。北宋史学家、文学家。历仕仁宗、英宗、神宗、哲宗四朝,卒赠太师、温国公,谥文正,主持编纂了中国历史上第一部编年体通史《资治通鉴》,为人温良谦恭、刚正不阿,其人格堪称儒学教化下的典范,历来受人景仰。生平著作甚多,主要有史学巨著《资治通鉴》、《温国文正司马公文集》、《稽古录》、《涑水记闻》、《潜虚》等。

中國歷代人名大辭典:【生卒】:1019—1086
宋陝州夏縣人,字君實。司馬池子。少聰穎好學,以父蔭為將作監主簿。仁宗寶元元年進士。累官知諫院、翰林學士、權御史中丞,復為翰林兼侍讀學士。極力反對王安石所行新法,以“祖宗之法不可變”為由,數與安石、呂惠卿等辯論,因出知永興軍。神宗熙寧四年,判西京御史臺,退居洛陽十五年,專修史書,絕口不論時事。哲宗立,太皇太后高氏臨朝,起為門下侍郎,拜左仆射,主持朝政。起用劉摯、范純仁、范祖禹、呂大防等,悉除新法,恢復舊制。在相位八月卒,贈太師、溫國公,謚文正。初編撰戰國至秦二世歷史為《通志》八卷,英宗命設局續修,神宗改書名為《資治通鑒》,元豐七年成書。另有《溫國文正公文集》、《稽古錄》等。
全宋詩:司馬光(一○一九~一○八六),字君實,號迂夫,晚號迂叟,陝州夏縣(今屬山西)涑水鄉人,世稱涑水先生。仁宗景祐五年(一○三八)進士。初仕蘇州簽判。父死服除,改武成軍簽判。慶曆六年(一○四六),以龐籍薦授館閣校勘,後受龐籍辟爲並州通判。召還爲開封府推官,累除知制誥,天章閣待制,知諫院。英宗治平三年(一○六六),爲龍圖閣直學士。神宗即位,擢翰林學士。熙寧三年(一○七○),因與王安石政見不合,出知永興軍,改判西京留司御史臺。六年,以端明學士兼翰林侍讀學士居洛陽,主編《資治通鑒》。哲宗即位,召主國政,元祐元年,拜左僕射兼門下侍郎,卒于位,年六十八。贈溫國公,謚文正。有文集八十卷,雜著多種。事見《東坡全集》卷九○蘇軾《司馬溫公行狀》,《宋史》卷三三六有傳。 司馬光詩十四卷,以《四部叢刊》影宋刊《溫國文正司馬公文集》(即宋紹熙刊本,亦即紹興二年本)爲底本,參校清乾隆六年陳宏謀校刊《司馬文正公傳家集》(簡稱陳本)、影印文淵閣《四庫全書》本《司馬文正公傳家集》(簡稱四庫本)等。底本卷二、卷三有若干首有目無詩,分別據陳宏謀刊本補入。底本卷六《又和諷古》“海客久藏機”一首,與卷一《和之美諷古二首》之二重複,已刪略。又輯得集外詩及斷句,另編爲一卷。
词学图录:司马光(1019-1086) 字君实。陕州夏县(今属山西)涑水乡人,世称涑水先生。主编《资治通鉴》,有《司马文正公集》、《稽古录》。存词三首,见《苕溪渔隐丛话》及《阳春白雪》。


古文源 ® 版权所有 ICP备案:渝ICP备08100657号-10