古文源
今天是:日 生肖
  
首页卷五·子下拼音版

卷五·子下拼音版

本页最后校对时间:2026/2/19 10:56:48

全文注音

  • juàn
  •  
  • ·
  • xià
  •  
  • běi
  • sòng
  •  
  • guāng
  •  
  •  
  •  
  •  
  • xiàn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shω
  •  
  • chēng
  • shùn
  •  
  • zhēng
  • zhēng
  •  
  • jiān
  •  
  •  
  • wèi
  •  
  • yuē
  •  
  • yán
  • néng
  • zhì
  • xiào
  •  
  • wán
  • yín
  • hωn
  • ào
  •  
  • shǐ
  • 使
  • jìn
  • jìn
  • shàn
  • zhì
  •  
  • zhì
  • è
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zēng
  • yún
  • guā
  •  
  • zhǎn
  • gēn
  •  
  •  
  • jiàn
  • zhàng
  •  
  • zēng
  • ér
  • zhγ
  • rén
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jiǔ
  • zhγ
  • nǎi
  •  
  • xγn
  • rán
  • ér
  •  
  • jìn
  • zēng
  • yuē
  •  
  •  
  • xiǎng
  •  
  • sān
  • zuì
  • rén
  •  
  • yòng
  • jiào
  • shēn
  •  
  •  
  •  
  • tuì
  • 退
  • ér
  • jiù
  • fáng
  •  
  • yuán
  • qín
  • ér
  •  
  • lìng
  • zēng
  • wén
  • zhγ
  •  
  • zhγ
  • βāng
  •  
  • βǒng
  • wén
  • zhγ
  • ér
  •  
  • gào
  • mén
  • yuē
  •  
  •  
  • shēn
  • lái
  •  
  • nèi
  •  
  •  
  • zēng
  • shēn
  • wéi
  • zuì
  •  
  • shǐ
  • 使
  • rén
  • qǐng
  • βǒng
  •  
  • βǒng
  • yuē
  •  
  •  
  • wén
  •  
  • shùn
  • zhγ
  • shì
  • ɡǔ
  • sǒu
  •  
  • shǐ
  • 使
  • zhγ
  •  
  • wèi
  • chánɡ
  • zài
  •  
  • suǒ
  • ér
  • shā
  • zhγ
  •  
  • wèi
  • chánɡ
  • βě
  •  
  • xiǎo
  • chuí
  • dài
  • guò
  •  
  • zhàng
  • táo
  • zǒu
  •  
  • ɡǔ
  • sǒu
  • fàn
  • zhγ
  • zuì
  •  
  • ér
  • shùn
  • shγ
  • zhēng
  • zhēng
  • zhγ
  • xiào
  •  
  • jγn
  • cān
  • shì
  •  
  • wěi
  • shēn
  • dài
  • bào
  •  
  • ér
  •  
  • shēn
  • ér
  • xiàn
  •  
  • xiào
  • shú
  • yān
  •  
  • fēi
  • tiān
  • zhγ
  • mín
  •  
  • shā
  • tiān
  • zhγ
  • mín
  •  
  • zuì
  • ruò
  •  
  •  
  • zēng
  • shēn
  • wén
  • zhγ
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • shēn
  •  
  • zuì
  •  
  •  
  • suì
  • zào
  • βǒng
  • ér
  • xiè
  • ɡuò
  •  
  • zhγ
  • wèi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • βǒng
  • chēng
  • nán
  •  
  • nán
  • zhě
  •  
  • guān
  • zhγ
  • zhì
  •  
  • dài
  • yán
  • ér
  • hòu
  • shùn
  • zhγ
  • zhě
  •  
  • rán
  •  
  • jγng
  •  
  • guì
  • jiàn
  • zhèng
  •  
  • yuē
  •  
  • jiàn
  • zhě
  •  
  • wéi
  • jiù
  • guò
  •  
  • qγn
  • zhγ
  • mìng
  • βě
  • cónɡ
  • ér
  • cóng
  •  
  • shì
  • bèi
  •  
  • βě
  • cóng
  • shí
  • cóng
  • zhγ
  •  
  • xiàn
  • qγn
  • è
  •  
  • rán
  • ér
  • jiàn
  • shì
  • rén
  •  
  • dāng
  • βě
  • zhēnɡ
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • rán
  • zhēng
  • zhγ
  • néng
  • qγn
  • zhγ
  •  
  • yuē
  •  
  • suǒ
  • wèi
  • zhēng
  • zhě
  •  
  • shùn
  • ér
  • zhǐ
  • zhγ
  •  
  • zhì
  • zài
  • cóng
  •  
  • βǒng
  • yuē
  •  
  •  
  • shì
  • jiàn
  •  
  • jiàn
  • zhì
  • cóng
  •  
  • yòu
  • jìng
  • wéi
  •  
  • láo
  • ér
  • yuàn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yǒu
  • guò
  •  
  • xià
  •  
  • róu
  • shēng
  • jiàn
  •  
  • jiàn
  • ruò
  •  
  • jìnɡ
  • xiào
  •  
  • yuè
  • jiàn
  •  
  • yuè
  •  
  • zuì
  • xiāng
  • dǎng
  • zhōu
  •  
  • nìng
  • shú
  • jiàn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • yuè
  • ér
  • zhγ
  • liú
  • xuè
  •  
  • gǎn
  • yuàn
  •  
  • jìnɡ
  • xiào
  •  
  • yòu
  • yuē
  •  
  • shì
  • qγn
  • yǒu
  • yǐn
  • ér
  • fàn
  •  
  • yòu
  • yuē
  •  
  • yǒu
  • guò
  •  
  • jiàn
  • ér
  •  
  • yòu
  • yuē
  •  
  • sān
  • jiàn
  • ér
  • tγng
  • háo
  • ér
  • suí
  • zhγ
  •  
  • yán
  • qióng
  • suǒ
  • zhγ
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • jiàn
  • zhāng
  • qγn
  • zhγ
  • guò
  •  
  • nài
  •  
  • yuē
  •  
  • jiàn
  • zhω
  • nèi
  •  
  • yǐn
  • zhω
  • wài
  • zhě
  •  
  • jiàn
  • zhω
  • nèi
  • qγn
  • guò
  • yuǎn
  •  
  • yǐn
  • zhω
  • wài
  • rén
  • de
  • ér
  • wén
  •  
  • qiě
  • xiào
  • shàn
  • chēng
  • qγn
  •  
  • guò
  • guγ
  •  
  •  
  • βǎi
  • fēng
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • shì
  • shèng
  • shàn
  •  
  • lìnɡ
  • rén
  •  
  •  
  • xγn
  • shì
  •  
  • yòu
  • guò
  • zhγ
  • zhāng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • xiào
  • ér
  • ài
  •  
  • zhγ
  •  
  • yuē
  •  
  • ér
  •  
  • shùn
  • wán
  •  
  • yín
  •  
  • xiàng
  • ào
  •  
  • shā
  • shùn
  • wéi
  • shì
  •  
  • shùn
  • wǎng
  • tián
  •  
  • háo
  • mín
  • tiān
  •  
  • zuì
  • yǐn
  •  
  • zhǐ
  • zǎi
  • jiàn
  • ɡǔ
  • sǒu
  •  
  • βuí
  • βuí
  • zhāi
  •  
  • ɡǔ
  • sǒu
  • yǔn
  •  
  • ruò
  • chéng
  • zhγ
  • zhì
  •  
  • ɡǔ
  • sǒu
  • zhě
  • yóu
  • xìn
  • ér
  • shùn
  • zhγ
  •  
  • βuàng
  • zhì
  • shì
  • zhě
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zēng
  • yuē
  •  
  •  
  • ài
  • zhγ
  •  
  • ér
  • wàng
  •  
  • zhγ
  •  
  • ér
  • yuàn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hàn
  • shì
  • zhōnɡ
  • xuē
  • bāo
  •  
  • hào
  • xué
  • xíng
  •  
  • sàng
  •  
  • zhì
  • xiào
  • wén
  •  
  • hòu
  • ér
  • zēng
  • bāo
  •  
  • fēn
  • chω
  • zhγ
  •  
  • bāo
  • háo
  •  
  • néng
  •  
  • zhì
  • bèi
  • ōu
  • zhàng
  •  
  •  
  • shè
  • wài
  •  
  • dàn
  • ér
  • sǎo
  •  
  •  
  • yòu
  • zhú
  • zhγ
  •  
  • nǎi
  • mén
  •  
  • chén
  • hωn
  • fèi
  •  
  • suì
  •  
  • cán
  • ér
  • huán
  • zhγ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jìn
  • tài
  • bǎo
  • wáng
  • xiáng
  • zhì
  • xiào
  •  
  • zǎo
  • sàng
  • qγn
  •  
  • zhω
  • shì
  •  
  • shuò
  • zèn
  • zhγ
  •  
  • yóu
  • shì
  • shγ
  • ài
  •  
  • měi
  • shǐ
  • 使
  • sǎo
  • chú
  • niú
  • xià
  •  
  • xiáng
  • ɡōnɡ
  • jìnɡ
  •  
  • yǒu
  •  
  • jiě
  • dài
  •  
  • tāng
  • yào
  • qγn
  • cháng
  •  
  • yǒu
  • dān
  • nài
  • jiē
  • shi
  •  
  • mìng
  • shǒu
  • zhγ
  •  
  • měi
  • fēnɡ
  •  
  • xiáng
  • zhé
  • bào
  • shù
  • ér
  •  
  • xiào
  • chún
  • zhì
  •  
  • zhōng
  •  
  • sānɡ
  • huǐ
  • cuì
  •  
  • zhàng
  • ér
  • hòu
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 西
  • rén
  • wáng
  • yán
  •  
  • jiǔ
  • suì
  • sàng
  •  
  • xuè
  • sān
  • nián
  •  
  • zhì
  • miè
  • xìng
  •  
  • měi
  • zhì
  • yuè
  •  
  • bēi
  • sān
  • xún
  •  
  • shì
  •  
  • zhγ
  • dào
  •  
  • héng
  • rǎng
  • bài
  • tóu
  • yán
  • zhù
  •  
  • wén
  • ér
  • wèn
  • zhγ
  •  
  • yán
  • zhγ
  • ér
  • yán
  •  
  • shì
  • jǐn
  •  
  • shì
  • cháng
  • shèng
  • dōng
  • shēng
  •  
  • chì
  • yán
  • qiú
  • ér
  • huò
  •  
  • zhàng
  • zhγ
  • liú
  • xuè
  •  
  • yán
  • xún
  • fén
  • líng
  • ér
  • βω
  •  
  • yǒu
  • chánɡ
  • chǐ
  •  
  • yǒng
  • chω
  • bγng
  • shàng
  •  
  • yán
  • jìn
  •  
  • shì
  • xγn
  •  
  • yán
  • shēng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shǐ
  • ān
  • wáng
  • liú
  • féng
  • shào
  • shì
  • sòng
  •  
  • wèi
  • zhōng
  • shω
  • láng
  •  
  • féng
  • zǎo
  • wáng
  •  
  • shào
  • bèi
  • chì
  • tài
  • hòu
  • xiōng
  • wéi
  • shì
  •  
  • féng
  • nián
  • shù
  • suì
  •  
  • shì
  • wéi
  •  
  • bèi
  • chuí
  • zhγ
  •  
  • féng
  • wáng
  •  
  • zhé
  • bēi
  • shí
  •  
  • wéi
  • bèi
  • suǒ
  • βǔ
  •  
  • shì
  • shēng
  • lián
  •  
  • féng
  • lián
  • ài
  • zhγ
  •  
  • rěn
  • shě
  •  
  • cháng
  • zài
  • chuáng
  • zhàng
  •  
  • zhé
  • bèi
  • chuí
  •  
  • zhōng
  • βěn
  •  
  • shì
  • bìng
  •  
  • jγnɡ
  • nián
  •  
  • féng
  • zhòu
  • zuǒ
  • yòu
  •  
  • měi
  • yǒu
  • zēng
  • jiā
  •  
  • zhé
  • liú
  • shí
  •  
  • shì
  • bìng
  • chài
  •  
  • gǎn
  •  
  • ài
  • suì
  • lóng
  •  
  • shì
  • shèng
  •  
  • dàn
  • wèi
  • féng
  • zhāi
  •  
  • yán
  • jiǎn
  • hóu
  • wáng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • táng
  • xuān
  • shè
  • ɡuān
  • chá
  • shǐ
  • 使
  • cuγ
  • yǎn
  • lún
  • wéi
  • zuǒ
  • chéng
  •  
  • shì
  • yǎn
  •  
  • yǎn
  • shí
  • wéi
  • píng
  • wèi
  •  
  • lún
  • shǐ
  • 使
  •  
  • jiǔ
  • fāng
  • guγ
  •  
  • shì
  • jiàn
  • lún
  •  
  • lún
  • wèn
  •  
  • shì
  • chēng
  • lún
  • shǐ
  • 使
  • zhōng
  •  
  • yǎn
  • shí
  •  
  • lún
  •  
  • zhào
  • yǎn
  • gòu
  •  
  • mìng
  •  
  • tǎn
  • bèi
  •  
  • jiāng
  • biān
  • zhγ
  •  
  • yǎn
  • zhōng
  • chén
  •  
  • lún
  • yγn
  • wén
  • zhγ
  •  
  • wǎng
  • shēn
  • yǎn
  •  
  • zhàng
  • xià
  •  
  • yγn
  • yán
  • yuē
  •  
  •  
  • yǎn
  • měi
  • yuè
  • fènɡ
  • qián
  • jiē
  • sòng
  • sǎo
  • chù
  •  
  • yγn
  • suǒ
  • zhγ
  •  
  • rěn
  • nǎi
  • yán
  • yǎn
  • shí
  •  
  •  
  • lún
  • nǎi
  • jiě
  •  
  • yóu
  • shì
  • lún
  • suì
  • tγng
  • shì
  • zhγ
  • zèn
  •  
  • lún
  •  
  • yǎn
  • shì
  • shì
  • jǐn
  •  
  • shì
  • suǒ
  • shēng
  •  
  • měi
  • duō
  • qián
  •  
  • shǐ
  • 使
  • zhǔ
  • shω
  • zhēng
  • yǎn
  •  
  • yǎn
  • suì
  • wèi
  • cháng
  • zhγ
  •  
  • yǎn
  • guān
  • zhì
  • jiāng
  • zhōu
  • shǐ
  • ér
  • shí
  • suǒ
  •  
  • chéng
  • xiào
  • ér
  • ài
  •  
  • xiào
  • zhāng
  •  
  • huàn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • shγ
  • qγn
  • zhγ
  • zhγ
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shèn
  • yuè
  •  
  • chω
  •  
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • shì
  • shàn
  • shì
  •  
  •  
  • xíng
  • zhγ
  • yān
  •  
  • shēn
  • shuāi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hàn
  • xiào
  • wèi
  • bào
  • yǒng
  •  
  • shì
  • hòu
  • zhì
  • xiào
  •  
  • cháng
  • qián
  • chì
  • gǒu
  •  
  • yǒng
  • zhγ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zhēng
  • běi
  • shì
  • liú
  •  
  • βǒng
  • shì
  •  
  • shèn
  • yán
  • mínɡ
  •  
  • nián
  • shí
  • wèi
  • yǒu
  • hωn
  • duì
  •  
  • jiàn
  • yuán
  • zhōng
  •  
  • gāo
  • chǔ
  • yàn
  • huí
  • wèi
  • wáng
  • shì
  •  
  • wáng
  • shì
  • chuān
  • 穿
  • ɡuà
  •  
  • luò
  • βǒng
  • shì
  • chuáng
  • shàng
  •  
  • βǒng
  • shì
  • yuè
  •  
  • chω
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • táng
  • fènɡ
  • ɡé
  • shè
  • rén
  • jiǒnɡ
  • xiù
  •  
  • shì
  • shù
  • jiàn
  •  
  • cuγ
  • shì
  • cháng
  • chì
  • yìnɡ
  •  
  • wén
  • zhγ
  • yuè
  •  
  • jiǒnɡ
  • xiù
  • shí
  • chω
  •  
  • huò
  • zhǐ
  • zhγ
  • yuē
  •  
  •  
  • xián
  • shì
  • suγ
  • xián
  •  
  • rán
  • guò
  • fēi
  • chω
  • zhuàng
  •  
  •  
  •  
  • jiǒnɡ
  • xiù
  • yuē
  •  
  •  
  • běn
  • yǎng
  • qγn
  •  
  • jγn
  • wéi
  • yán
  •  
  • gǎn
  • liú
  •  
  •  
  • jìng
  • cóng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hòu
  • hàn
  • guō
  • jiā
  • pín
  •  
  • yǎnɡ
  • lǎo
  •  
  • shēng
  • sān
  • suì
  •  
  • cháng
  • jiǎn
  • shí
  • zhγ
  •  
  • wèi
  • yuē
  •  
  •  
  • pín
  • néng
  • gòng
  •  
  • gòng
  • mái
  •  
  • βě
  • zài
  • yǒu
  •  
  • βě
  • zài
  •  
  •  
  • gǎn
  • wéi
  •  
  • suì
  • jué
  • βēng
  • èr
  • chǐ
  •  
  • huánɡ
  • jγn
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  •  
  • guō
  • fēi
  • zhōng
  • dào
  •  
  •  
  • yuē
  •  
  • rán
  • jiào
  • mín
  •  
  • mín
  • yóu
  • hòu
  • ér
  • xiào
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • zài
  •  
  • jiē
  • tóng
  •  
  • fán
  • rén
  • shì
  •  
  •  
  •  
  • yǎng
  • zhγ
  • qíng
  •  
  • néng
  • suǒ
  • shēng
  •  
  • huò
  • zhě
  • wěi
  •  
  • yuē
  •  
  • shì
  • yán
  • zhγ
  • bèi
  •  
  • zài
  •  
  •  
  •  
  • wéi
  • rén
  • hòu
  • zhě
  •  
  • zhǎn
  • cuγ
  • sān
  • nián
  •  
  • zhuàn
  • yuē
  •  
  • sān
  • nián
  •  
  • shòu
  • zhòng
  • zhě
  • zωn
  • zhγ
  •  
  • ér
  • βě
  • wéi
  • zhγ
  • hòu
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • tónɡ
  • zōnɡ
  • βě
  • wéi
  • zhγ
  • hòu
  •  
  • ér
  • βě
  • wéi
  • rén
  • hòu
  •  
  • zhγ
  • βě
  •  
  • wéi
  • suǒ
  • hòu
  • zhě
  • zhγ
  •  
  •  
  •  
  • zhγ
  •  
  • βωn
  •  
  • βωn
  • zhγ
  • ruò
  •  
  •  
  • zhuàn
  • yuē
  •  
  •  
  • zhγ
  • pèi
  • yγn
  • tóng
  •  
  • xiào
  • gǎn
  • shω
  •  
  •  
  • zhuàn
  • yuē
  •  
  • zhě
  •  
  •  
  • qiè
  • zhγ
  • zhě
  •  
  • qiè
  • zhγ
  • zhě
  •  
  • mìng
  • qiè
  • yuē
  •  
  •  
  • wéi
  •  
  •  
  • mìng
  • yuē
  •  
  •  
  • wéi
  •  
  •  
  • ruò
  • shì
  •  
  • shēng
  • yǎng
  • zhγ
  •  
  • zhōng
  • shēn
  •  
  • sāng
  • zhγ
  • sān
  • nián
  •  
  • guì
  • zhγ
  • mìng
  •  
  • βuàng
  •  
  • zhγ
  • jωn
  •  
  • zωn
  • zhì
  •  
  • liáng
  • zhōng
  • jωn
  • tián
  • cáo
  • xíng
  • cān
  • jωn
  • shā
  • liú
  • shì
  • qǐn
  •  
  • shā
  • chén
  • hωn
  • shì
  •  
  • jiě
  • dài
  •  
  • huò
  • yγng
  • zhēn
  • zhì
  •  
  • zhé
  • shēn
  • xiān
  • shì
  •  
  • wáng
  •  
  • shuǐ
  • jiāng
  • βǒu
  • lěi
  •  
  • chω
  • jìn
  • mài
  • yǐn
  •  
  • jγng
  • shí
  • xún
  •  
  • fāng
  • wéi
  • zhōu
  •  
  • zhōng
  • sāng
  • shí
  • yán
  • jiàng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • dōnɡ
  • mián
  • βuàng
  •  
  • xià
  • jiě
  • cuγ
  • dié
  •  
  • chω
  •  
  • zhòu
  • háo
  • tòng
  •  
  • lín
  • rén
  • rěn
  • wén
  •  
  • suǒ
  • zuò
  • jiàn
  • lèi
  • zhān
  • wéi
  • làn
  •  
  • zài
  • xγn
  • lín
  •  
  • yǒu
  • sōng
  • bǎi
  • zhω
  • zhγ
  • mào
  •  
  • yǒu
  • chánɡ
  • sōng
  •  
  • liú
  • hào
  • dàn
  • gān
  • zhe
  •  
  • shā
  • suì
  • shí
  • zhγ
  •  
  • hàn
  • chéng
  • xiàng
  • zhái
  • fāng
  • jìn
  •  
  • guì
  •  
  • hòu
  • yóu
  • zài
  •  
  • jìn
  • gòng
  • yǎng
  • shèn
  •  
  • tài
  • wèi
  • guǎng
  • 广
  • nián
  • shí
  •  
  • zài
  • tánɡ
  •  
  • zhāo
  • shàn
  • xǐng
  •  
  • páng
  • zhàng
  •  
  • yán
  • chēng
  • lǎo
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hàn
  • xiǎn
  • zōng
  • mìng
  • huáng
  • hòu
  • yǎng
  • zōng
  •  
  • zōng
  • xiào
  • xìng
  • chún
  •  
  • ài
  •  
  • shǐ
  • zhōng
  • xiān
  • jiè
  • zhγ
  • jiān
  •  
  • zhuān
  • shì
  • wéi
  • wài
  • jiā
  •  
  • suǒ
  • shēng
  • jiǎ
  • guì
  • rén
  • dēng
  • wèi
  •  
  • jiǎ
  • shì
  • qγn
  • zōng
  •  
  • shòu
  • chǒng
  • róng
  • zhě
  •  
  • tài
  • hòu
  • bēng
  •  
  • nǎi
  • shω
  • jiā
  • guì
  • rén
  • chì
  • shòu
  • ér
  •  
  • ɡǔ
  • rén
  • yǒu
  • dγnɡ
  • lán
  • zhě
  •  
  • zǎo
  • wáng
  •  
  • yǎng
  •  
  • nǎi
  • βè
  • ér
  • shì
  • zhγ
  •  
  • xián
  • zhě
  •  
  • xiào
  • ài
  • zhγ
  • xγn
  • tiān
  • xìng
  •  
  • shγ
  • qγn
  • ér
  • suǒ
  • shγ
  •  
  • zhì
  • βè
  •  
  • yóu
  • βě
  • shì
  •  
  • βuàng
  • yǎng
  • zhγ
  • cún
  •  
  • shèng
  • rén
  • shùn
  • xián
  • zhě
  • zhγ
  • xγn
  • ér
  • wéi
  • zhγ
  •  
  • yǒu
  • shèng
  • rén
  • ér
  • jiào
  • rén
  • wéi
  • wěi
  • zhě
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zàng
  • zhě
  •  
  • rén
  • zhγ
  • shì
  •  
  • zhě
  • zhωn
  • wéi
  • ān
  • zhái
  •  
  • zhào
  • ér
  • wèi
  • zàng
  •  
  • yóu
  • xíng
  • ér
  • wèi
  • yǒu
  • guγ
  •  
  • shì
  • xiào
  • suγ
  • ài
  • qγn
  •  
  • liú
  • zhγ
  • gǎn
  • jiǔ
  •  
  • zhě
  • tiān
  • yuè
  •  
  • zhω
  • hóu
  • yuè
  •  
  • sān
  • yuè
  •  
  • shì
  • yuè
  •  
  • chéng
  • yóu
  • yǒu
  • hòu
  •  
  • bēn
  • yǒu
  • yuǎn
  • jìn
  •  
  • shì
  • néng
  •  
  • guó
  • jiā
  • zhω
  • jγn
  •  
  • wáng
  • gōng
  • xià
  • jiē
  • sān
  • yuè
  • ér
  • zàng
  •  
  • gài
  • dài
  • tóng
  • wèi
  • wài
  • yγn
  • zhγ
  • huì
  • zàng
  • zhě
  • shì
  • shí
  • zhγ
  •  
  • gèng
  • wéi
  • zhōng
  • zhì
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wèi
  • zàng
  • biàn
  •  
  • chuò
  • zhōu
  •  
  •  
  • qǐn
  • shān
  • zhěn
  • βuài
  •  
  • ér
  • hòu
  • yǒu
  • suǒ
  • biàn
  •  
  • gài
  • xiào
  • zhγ
  • xγn
  •  
  • wéi
  • qγn
  • wèi
  • huò
  • suǒ
  • ān
  •  
  • gǎn
  • ān
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hàn
  • shǔ
  • jùn
  • tài
  • shǒu
  • lián
  • fàn
  •  
  • wáng
  • mǎng
  • dān
  • zhγ
  • sωn
  •  
  • zāo
  • sānɡ
  • luàn
  •  
  • βè
  • shǔ
  • hàn
  •  
  • fàn
  • suì
  • liú
  • 西
  • zhōu
  •  
  • 西
  • zhōu
  • píng
  •  
  • guγ
  • xiāng
  •  
  • nián
  • shí
  •  
  • 西
  • yíng
  • sāng
  •  
  • shǔ
  • tài
  • shǒu
  • zhāng
  •  
  • dān
  • zhγ
  •  
  • zhòng
  • sònɡ
  • fàn
  •  
  • fàn
  • suǒ
  • shòu
  •  
  • βè
  • sāng
  • guγ
  • xiá
  • méng
  •  
  • zài
  • chuán
  • chù
  • shí
  •  
  • fàn
  • bào
  • chí
  • guān
  • jiù
  •  
  • suì
  • chén
  •  
  • zhòng
  • shāng
  •  
  • gōu
  • qiú
  • zhγ
  •  
  • liáo
  • jiù
  • jǐn
  • miǎn
  •  
  • ɡuγ
  • zànɡ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • sòng
  • βuài
  • jiǎ
  • ēn
  •  
  • wáng
  • wèi
  • zàng
  •  
  • wéi
  • lín
  • huǒ
  • suǒ
  •  
  • ēn
  • bǎi
  • shì
  • háo
  • bēn
  • jiù
  •  
  • lín
  • jìn
  • zhù
  •  
  • guān
  • chèn
  • miǎn
  •  
  • ēn
  • bǎi
  • shì
  • shāo
  •  
  • yǒu
  • zòu
  •  
  • gǎi
  • wéi
  •  
  • xiào
  •  
  •  
  • juān
  • sān
  • shì
  •  
  • zhuγ
  • zènɡ
  • ēn
  • xiǎn
  • qγn
  • zuǒ
  • wèi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • βuài
  • guō
  • yuán
  • píng
  •  
  • wáng
  •  
  • wéi
  • yíng
  • βuàng
  • xiōng
  • gōng
  • rén
  •  
  • suγ
  • qiǎo
  • ér
  • jiě
  • zuò
  •  
  • nǎi
  • fǎng
  • 访
  • zhōng
  • yǒu
  • yíng
  • zhě
  •  
  • zhù
  • zhγ
  • yùn
  •  
  • jγng
  • shí
  • zhǎn
  • qín
  •  
  • jiǔ
  • nǎi
  • xián
  • liàn
  •  
  • yòu
  • mài
  • dγng
  • gòng
  • zhòng
  • fèi
  •  
  • zhωn
  • zhγ
  • shì
  •  
  • jiǎn
  • ér
  • dāng
  •  
  • xìng
  • shù
  • xué
  •  
  • yγn
  • xγn
  • rán
  •  
  • zàng
  •  
  • suǒ
  • mǎi
  • zhǔ
  •  
  • zhí
  • xiè
  •  
  • zhω
  • fēn
  •  
  • ràng
  • láo
  •  
  • zhǔ
  • rén
  • rěn
  • shǐ
  • 使
  •  
  • měi
  • qiǎn
  • zhγ
  •  
  • yuán
  • pínɡ
  • qín
  •  
  • wèi
  • chánɡ
  • zàn
  •  
  • yōng
  • lìn
  • yǎnɡ
  •  
  • yǒu
  • shú
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • hǎi
  • lìng
  • pínɡ
  •  
  • sāng
  • ɡuān
  •  
  • āi
  • huǐ
  •  
  • měi
  • zhì
  • βω
  • yǒng
  •  
  • dùn
  • jué
  • fāng
  •  
  • shǔ
  • míng
  •  
  • dōng
  • huānɡ
  •  
  • shγ
  •  
  • nián
  • yíng
  • zàng
  •  
  • zhòu
  • háo
  • βω
  •  
  • cháng
  • tǎn
  • βuò
  • zhγ
  •  
  • dōng
  •  
  • shǔ
  • jiù
  • qγnɡ
  • liánɡ
  •  
  • shù
  • wéi
  • zhōu
  •  
  • jìn
  • yán
  • cài
  •  
  • suǒ
  • bài
  •  
  • fēng
  •  
  • xiōng
  • wéi
  •  
  • pínɡ
  • βěn
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • qínɡ
  • shì
  • wèi
  • shēn
  •  
  • tiān
  • zuì
  • rén
  • ěr
  •  
  •  
  •  
  • cài
  • xγng
  • zōng
  • wéi
  • βuài
  • tài
  • shǒu
  •  
  • shèn
  • jiā
  • jγn
  • shǎng
  •  
  • wéi
  • yíng
  • zhǒng
  • βuàng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • xγn
  • zhèn
  • sāng
  •  
  • pín
  • zàng
  •  
  • lìn
  • shω
  • yíng
  • shì
  •  
  • zhì
  • shǒu
  • zhǎnɡ
  • chuān
  • 穿
  •  
  • rán
  • hòu
  • chéng
  • zàng
  • shì
  •  
  • xián
  • zhě
  • zàng
  •  
  •  
  • jγn
  • shì
  • xìn
  • shù
  • zhě
  • wàng
  • yán
  •  
  • wéi
  • zàng
  • suì
  • yuè
  • shí
  •  
  • sωn
  •  
  • huò
  • yānɡ
  • cōng
  • zhì
  •  
  • nǎi
  • zhì
  • zhōng
  • sāng
  • chú
  •  
  • huò
  • shí
  • nián
  •  
  • huò
  • èr
  • shí
  • nián
  •  
  • huò
  • zhōnɡ
  • shēn
  •  
  • huò
  • lěi
  • shì
  •  
  • yóu
  • zàng
  •  
  • zhì
  • wéi
  • shuǐ
  • huǒ
  • suǒ
  • piāo
  • fén
  •  
  • rén
  • suǒ
  • tóu
  •  
  • shγ
  • wáng
  • shγ
  • jiù
  •  
  • zhγ
  • suǒ
  • zhγ
  • zhě
  •  
  • āi
  • zāi
  •  
  • rén
  • suǒ
  • guì
  • yǒu
  • sωn
  • zhě
  •  
  • wéi
  • ér
  • xínɡ
  • yǒu
  • suǒ
  •  
  • ér
  • zàng
  •  
  • sωn
  • ér
  • dào
  • zhě
  •  
  •  
  • shγ
  •  
  • yún
  •  
  •  
  • xíng
  • yǒu
  • rén
  •  
  • shàng
  • huò
  • zhγ
  •  
  •  
  • βuàng
  • wéi
  • rén
  • sωn
  •  
  • nǎi
  • rěn
  • qγn
  • ér
  • zàng
  • zāi
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • táng
  • tài
  • cháng
  • shì
  • cái
  •  
  • zàng
  • shω
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • xiào
  • jγng
  •  
  • yún
  •  
  •  
  • zhái
  • zhào
  • ér
  • ān
  • cuò
  • zhγ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • gài
  • zhωn
  • zhōng
  •  
  • yǒng
  • ān
  •  
  • ér
  • cháo
  • shì
  • qiān
  • biàn
  •  
  • quán
  • shí
  • jiāo
  • qγn
  •  
  • βě
  • qián
  • zhγ
  •  
  • móu
  • zhγ
  • guγ
  • shì
  •  
  • jìn
  • dài
  • huò
  • xuǎn
  • nián
  • yuè
  •  
  • huò
  • xiàng
  • tián
  •  
  • wéi
  • shì
  • shγ
  • suǒ
  •  
  • huò
  • shēnɡ
  •  
  • àn
  •  
  •  
  •  
  • tiān
  •  
  • zhω
  • hóu
  •  
  • zàng
  •  
  • jiē
  • yǒu
  • yuè
  • shù
  •  
  • shì
  • ɡǔ
  • rén
  • nián
  • yuè
  •  
  •  
  • chωn
  • qiω
  •  
  •  
  • jiǔ
  • yuè
  • dγng
  • zàng
  • níng
  • gōng
  •  
  •  
  • βè
  • zàng
  •  
  • zhōng
  •  
  • nǎi
  • βè
  • zàng
  •  
  • shì
  •  
  • zhèng
  • jiǎn
  • ɡōnɡ
  • zhγ
  • shì
  •  
  • dāng
  • dào
  •  
  • huǐ
  • zhγ
  • zhāo
  • ér
  • biǎn
  •  
  • huǐ
  • zhōng
  • ér
  • biǎn
  •  
  • chǎn
  • huǐ
  •  
  • shì
  • shí
  •  
  • zhγ
  • zàng
  • zhě
  •  
  • jiē
  • ɡuó
  • zhγ
  • běi
  •  
  • yǒu
  • cháng
  • chù
  •  
  • shì
  •  
  • jγn
  • zàng
  • zhě
  •  
  • wéi
  • sωn
  • guì
  • pín
  • jiàn
  • yāo
  • shòu
  • 寿
  •  
  • jiē
  • yγn
  • suǒ
  • zhì
  •  
  • wén
  • wéi
  • lìnɡ
  • yǐn
  • ér
  • sān
  •  
  • liǔ
  • xià
  • huì
  • wéi
  • shì
  • shγ
  • ér
  • sān
  • chù
  •  
  • tǎo
  • qiω
  • lǒng
  •  
  • wèi
  • chánɡ
  • gǎi
  •  
  • ér
  • shí
  •  
  • yāo
  • wàng
  • yán
  •  
  • suì
  • yǒng
  • zhγ
  •  
  • zàng
  • ér
  • ɡuān
  • jué
  •  
  • zhγ
  • qiω
  •  
  • xuǎn
  • zàng
  • shí
  • ér
  • guγ
  • cái
  •  
  • yán
  • zhì
  •  
  • shēnɡ
  • yǒu
  • mìng
  •  
  • guì
  • zài
  • tiān
  •  
  • fēi
  • zàng
  • suǒ
  • néng
  •  
  • jiù
  • shǐ
  • 使
  • néng
  •  
  • xiào
  • rěn
  • wěi
  • qγn
  • zàng
  • ér
  • qiú
  • zāi
  •  
  • shì
  • yòu
  • yǒu
  • yòng
  • qiāng
  •  
  • fén
  • jiù
  • shōu
  • jìn
  • ér
  • zàng
  • zhγ
  • zhě
  •  
  • rén
  • wéi
  • cháng
  •  
  • tián
  • zhγ
  • guài
  •  
  •  
  • é
  • bèi
  •  
  • nǎi
  • zhì
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • huàn
  • yuǎn
  • fānɡ
  •  
  • pín
  • néng
  • zhì
  • jiù
  •  
  • fén
  • zhγ
  • zhì
  • jiù
  • zàng
  •  
  • yuē
  •  
  • lián
  • fàn
  • bèi
  •  
  • jiā
  •  
  • yán
  • líng
  • yǒu
  • yán
  •  
  •  
  • ròu
  • ɡuγ
  •  
  • mìng
  •  
  • hún
  • zhγ
  •  
  •  
  • shùn
  • wéi
  • tiān
  •  
  • xún
  • shòu
  • zhì
  • cāng
  • ér
  •  
  • zàng
  •  
  • tiān
  • yóu
  • rán
  •  
  • βuàng
  • shì
  • mín
  •  
  • néng
  • guγ
  • jiù
  •  
  • suǒ
  • wáng
  • zhγ
  • ér
  • zàng
  • zhγ
  •  
  • yóu
  • huǐ
  • fén
  •  
  • huò
  • yuē
  •  
  • shēng
  • shì
  • zhγ
  •  
  • zàng
  • zhγ
  •  
  • zhγ
  •  
  • shù
  • zhě
  •  
  • βě
  • wéi
  • xiào
  •  
  • yuē
  •  
  • wèi
  •  
  • tiān
  • jiào
  • jiā
  • bǎi
  • xìng
  •  
  • xíng
  • hǎi
  • wéi
  • xiào
  •  
  • zhω
  • hóu
  • bǎo
  • shè
  • wéi
  • xiào
  •  
  • qγng
  • shǒu
  • zōnɡ
  • miào
  • wéi
  • xiào
  •  
  • shì
  • bǎo
  • wèi
  • wéi
  • xiào
  •  
  • jiē
  • wèi
  • néng
  • chéng
  • xiān
  • rén
  • zhγ
  • zhì
  •  
  • zhuì
  • zhě
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jìn
  • gǔn
  • jiè
  • gǔn
  • jiǔ
  •  
  • gǔn
  • cháng
  • zuì
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • fèi
  • xiān
  • rén
  • zhγ
  • jiè
  •  
  • xùn
  • rén
  •  
  •  
  • nǎi
  • qián
  • zhàng
  • sān
  • shí
  •  
  • βě
  • wèi
  • néng
  • wàng
  • xùn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shγ
  •  
  • yún
  •  
  •  
  • líng
  •  
  • zài
  • fēi
  • zài
  • míng
  •  
  • mài
  •  
  • ér
  • yuè
  • zhēng
  •  
  • xγnɡ
  • mèi
  •  
  • tiǎn
  • ěr
  • suǒ
  • shēng
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • jγng
  •  
  • yuē
  •  
  • shēn
  • xínɡ
  • dào
  •  
  • yánɡ
  • mínɡ
  • hòu
  • shì
  •  
  • xiǎn
  •  
  • xiào
  • zhγ
  • zhōng
  •  
  • yòu
  • yuē
  •  
  • shì
  • qγn
  • zhě
  •  
  • shàng
  • jiāo
  •  
  • wéi
  • xià
  • luàn
  •  
  • zài
  • chǒu
  • zhēnɡ
  •  
  • shàng
  • ér
  • jiāo
  • wáng
  •  
  • wéi
  • xià
  • ér
  • luàn
  • xíng
  •  
  • zài
  • chǒu
  • ér
  • zhēng
  • bγng
  •  
  • sān
  • zhě
  • chú
  •  
  • suγ
  • yònɡ
  • sāng
  • zhγ
  • yǎng
  •  
  • yóu
  • wéi
  • xiào
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • nèi
  •  
  • yuē
  •  
  •  
  • suγ
  •  
  • jiāng
  • wéi
  • shàn
  •  
  • lìng
  • míng
  •  
  • guǒ
  •  
  • jiāng
  • wéi
  • shàn
  •  
  • xiω
  •  
  • ɡuǒ
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • gōng
  • míng
  • wèn
  • zēng
  • yuē
  •  
  •  
  • βě
  • wéi
  • xiào
  •  
  •  
  • zēng
  • yuē
  •  
  •  
  • shì
  • yán
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • shì
  • yán
  •  
  • jωn
  • zhγ
  • suǒ
  • wèi
  • xiào
  • zhě
  •  
  • xiān
  • chéng
  • zhì
  •  
  • dào
  •  
  • cān
  • zhí
  • yǎng
  • zhě
  •  
  • ān
  • néng
  • wéi
  • xiào
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zēng
  • yuē
  •  
  •  
  • shēn
  • zhě
  •  
  • zhγ
  •  
  • xíng
  • zhγ
  •  
  • gǎn
  • bu
  • jìng
  •  
  • chǔ
  • zhuānɡ
  • fēi
  • xiào
  •  
  • shì
  • jωn
  • zhōng
  • fēi
  • xiào
  •  
  • guān
  • jìng
  • fēi
  • xiào
  •  
  • péng
  • yǒu
  • xìn
  • fēi
  • xiào
  •  
  • zhàn
  • zhèn
  • yǒng
  • fēi
  • xiào
  •  
  • zhě
  • bèi
  •  
  • zāi
  • qγn
  •  
  • gǎn
  • bu
  • jìng
  •  
  • pēng
  • shú
  • shān
  • xiāng
  •  
  • cháng
  • ér
  • jiàn
  • zhγ
  •  
  • fēi
  • xiào
  •  
  • jωn
  • zhγ
  • suǒ
  • wèi
  • xiào
  •  
  • ɡuó
  • rén
  • chèn
  • yuàn
  •  
  • rán
  • yuē
  •  
  • xìng
  • zāi
  •  
  • yǒu
  •  
  • suǒ
  • wèi
  • xiào
  •  
  •  
  • wéi
  • rén
  • néng
  • shì
  •  
  • βě
  • wèi
  • zhγ
  • xiào
  • yǒu
  • zhōng
  •  

原文

卷五·子下
[北宋]司马光

  勿陷父母于不义
  《书》称舜“烝烝乂,不格奸”,何谓也?曰:言能以至孝,和顽嚚昏傲,使进进以善自治,不至于大恶也。
  曾子耘瓜,误斩其根。皙怒,建大杖以击其臂。曾子仆地而不知人。
  久之乃苏,欣然而起,进于曾皙曰:“响也!参得罪于大人,用力教参,得无疾乎?”退而就房,援琴而歌,欲令曾皙闻之,知其体康也。孔子闻之而怒,告门弟子曰:“参来,勿内。”曾参自以为无罪,使人请于孔子。孔子曰:“汝不闻乎,昔舜之事瞽瞍,欲使之,未尝不在于侧;索而杀之,未尝可得。小捶则待过,大杖则逃走,故瞽瞍不犯不父之罪,而舜不失烝烝之孝。今参事父,委身以待暴怒,殪而不避,身既死而陷父于不义,其不孝孰大焉?汝非天子之民乎?杀天子之民,其罪奚若?”曾参闻之,曰:“参,罪大矣!”遂造孔子而谢过,此之谓也。
  或曰:孔子称色难。色难者,观父母之志趣,不待发言而后顺之者也。然则《经》何以贵于谏争乎?曰:谏者,为救过也。亲之命可从而不从,是悖戾也;不可从机时从之,则陷亲于大恶。然而不谏是路人,故当不义则不可不争也。或曰:然则争之能无咈亲之意乎?曰:所谓争者,顺而止之,志在必于从也。孔子曰:“事父母几谏。见志不从,又敬不违,劳而不怨。”《礼》:父母有过,下气怡色,柔声以谏。谏若不入,起敬起孝。说则复谏。不说,则与其得罪于乡党州闾,宁熟谏。
  父母怒,不说而挞之流血,不敢疾怨,起敬起孝。又曰:事亲有隐而无犯。又曰:父母有过,谏而不逆。又曰:三谏而不听则号泣而随之,言穷无所之也。或曰:谏则彰亲之过,奈何?曰:谏诸内,隐诸外者也,谏诸内则亲过不远,隐诸外故人莫得而闻也。且孝子善则称亲,过则归己。《凯风》曰:“母氏圣善,我无令人。”其心如是,夫又何过之彰乎?
  或曰:子孝矣而父母不爱,如之何?曰:责己而已。昔舜父顽、母嚚、象傲,日以杀舜为事。舜往于田,日号泣于旻天。于父母负罪引慝,只载见瞽瞍,夔夔斋栗,瞽瞍亦允。若诚之至也,如瞽瞍者犹信而顺之,况不至是者乎?
  曾子曰:“父母爱之,喜而不忘;父母恶之,惧而弗怨。”
  汉侍中薛包,好学笃行。丧母,以至孝闻。及父娶后妻而憎包,分出之。包日夜号泣,不能去。至被殴杖,不得已,庐于舍外,旦入而洒埽。父怒,又逐之。乃庐于里门,晨昏不废。积岁余,父母惭而还之。
  晋太保王祥至孝,早丧亲,继母朱氏不慈,数谮之,由是失爱于父,每使扫除牛下,祥愈恭敬。父母有疾,衣不解带,汤药必亲尝。有丹柰结实,母命守之,每风雨,祥辄抱树而泣。其笃孝纯至如此。母终,居丧毁悴,杖而后起。
  西河人王延,九岁丧母,泣血三年,几至灭性。每至忌月,则悲泣三旬。继母卜氏,遇之无道,恒以蒲穰及败麻头与延贮衣。其姑闻而问之,延知而不言,事母弥谨。卜氏尝盛冬思生鱼,敕延求而不获,杖之流血。延寻汾淩而哭,忽有一鱼长五尺,踊出冰上,延取以进母。卜氏心悟,抚延如己生。
  齐始安王谘议刘沨父绍仕宋,位中书郎。沨母早亡,绍被敕纳路太后兄女为继室。沨年数岁,路氏不以为子,奴婢辈捶打之无期度。沨母亡日,辄悲啼不食,弥为婢辈所苦。路氏生溓,沨怜爱之,不忍舍,常在床帐侧。辄被驱捶,终不肯去。路氏病,经年,沨昼夜不离左右。每有增加,辄流涕不食。路氏病瘥,感其意,慈爱遂隆。路氏富盛,一旦为沨立斋宇,筵席不减侯王。
  唐宣歙观察使崔衍父伦为左丞,继母李氏不慈于衍。衍时为富平尉,伦使于吐蕃,久方归。李氏衣敝衣以见伦,伦问其故,李氏称伦使于蕃中,衍不给衣食。伦大怒,召衍责诟,命仆隶拉于地,袒其背,将鞭之。衍泣涕终不自陈。伦弟殷闻之,趋往以身蔽衍,杖不得下,因大言曰:“衍每月俸钱皆送嫂处,殷所具知,何忍乃言衍不给衣食?”伦怒乃解。由是伦遂不听李氏之谮。及伦卒,衍事李氏益谨。李氏所生次子,每多取母钱,使其主以书契征负于衍,衍岁为偿之。故衍官至江州刺史而妻子衣食无所余。子诚孝而父母不爱,则孝益彰矣,何患乎?
  或曰:妻子失亲之意则如之何?曰:《礼》:“子甚宜其妻父母不说,出。子不宜其妻,父母曰:‘是善事我,’子行夫妇之礼焉,没身不衰。”
  汉司隶校尉鲍永,事后母至孝。妻尝于母前叱狗,永去之。
  齐征北司徒记室刘,母孔氏,甚严明。年四十馀未有婚对,建元中,高帝与司徒褚彦回为娶王氏女。王氏穿壁挂履,土落孔氏床上,孔氏不悦,即出其妻。
  【译文】齐征北司徒记室刘,母亲孔氏,治家非常严明。刘四十多岁的时候还没有娶上媳妇,建元年间,高帝和司徒褚彦回为他娶王氏女为妻。一次王氏在墙上钉钉子挂鞋,尘土掉在孔氏的床上,孔氏有些不高兴,刘就此修掉了自己的妻子。
  唐凤阁舍人李迥秀,母氏庶贱,其妻崔氏尝叱媵婢,母闻之不悦,迥秀即时出妻。或止之曰:“贤室虽不避嫌疑,然过非出状,何遽如此?”迥秀曰:“娶妻本以养亲,今违忤颜色,何敢留也!”竟不从。
  后汉郭巨家贫,养老母,妻生一子三岁,母常减食与之。巨谓妻曰:“贫乏不能供给,共汝埋子。子可再有,母不可再得。”妻不敢违,巨遂掘坑二尺余,得黄金一釜。或曰:“郭巨非中道。”曰:然以此教民,民犹厚于慈而薄于孝。
  或曰:五母在礼,律皆同服。凡人事嫡、继、慈、养之情,乌能比于所生。或者疑于伪与。曰:是何言之悖也?在《礼》:为人后者,斩衰三年。传曰:何以三年也?受重者必以尊服服之。何如而可为之后?
  同宗则可为之后。如何而可以为人后?支子可也。为所后者之祖、父母、妻、妻之父母、昆弟、昆弟之子若子。继母如母。传曰:继母何以如母?继母之配父与因母同。故孝子不敢殊也。慈母如母。传曰:慈母者,何也?妾之无子者、妾子之无母者,父命妾曰:“以为子。”命子曰:“女以为母。”若是,则生养之,终其身如母,死则丧之三年如母,贵父之命也。况嫡母,子之君也,其尊至矣。梁中军田曹行参军庾沙弥嫡母刘氏寝疾。沙弥晨昏侍侧,衣不解带。或应针炙,辄以身先试。及母亡,水浆不入口累日。初进大麦薄饮,经十旬,方为薄粥,终丧不食盐酱。
  冬日不衣绵纩,夏日不解衰绖,不出庐户,昼夜号恸,邻人不忍闻。所坐荐泪沾为烂。墓在新林,忽有旅松百许株枝叶郁茂,有异常松。刘好啖甘蔗,沙弥遂不复食之。汉丞相翟方进,既富贵,后母犹在,进供养甚笃。太尉胡广年八十,继母在堂,朝夕赡省,旁无几杖,言不称老。
  汉显宗命马皇后母养肃宗,肃宗孝性纯笃,母子慈爱,始终无纤介之间。帝既专以马氏为外家,故所生贾贵人不登极位。贾氏亲宗,无受宠荣者。及太后崩,乃策书加贵人玉赤绶而已。古人有丁兰者,母早亡,不及养,乃刻木而事之。彼贤者,孝爱之心发于天性,失其亲而无所施,至于刻木,犹可事也,况嫡继慈养之存乎?圣人顺贤者之心而为之礼,岂有圣人而教人为伪者乎?
  葬者,人子之大事。死者以窀穸为安宅,兆而未葬,犹行而未有归也。是以孝子虽爱亲,留之不敢久也。古者天子七月,诸侯五月,大夫三月,士逾月。诚由礼物有厚薄,奔赴有远近,不如是不能集也。国家诸今,王公以下皆三月而葬,盖以待同位外姻之会葬者适时之宜,更为中制也,《礼》:未葬不变服,啜粥,居倚庐,寝苫枕块,既虞而后有所变,盖孝子之心,以为亲未获所安,已不敢即安也。
  汉蜀郡太守廉范,王莽大司徒丹之孙也。父遭丧乱,客死于蜀汉,范遂流寓西州。西州平,归乡里。年五十,辞母西迎父丧。蜀都太守张穆,丹之故吏,重资送范。范无所受,与客步负丧归葭萌。载船触石破没,范抱持棺柩,遂俱沉溺。众伤其义,钩求得之,疗救仅免于死,卒得归葬。
  宋会稽贾恩,母亡未葬,为邻火所逼,恩及妻栢氏号泣奔救。邻近赴助,棺榇得免,恩及栢氏俱烧死。有司奏,改其里为“孝义里”,蠲租布三世,追赠恩显亲左尉。
  会稽郭原平,父亡,为茔圹凶功不欲假人,己虽巧而不解作墓,乃访邑中有茔墓者,助之运力,经时展勤,久乃闲练。又自卖丁夫以供众费。窀穸之事,俭而当礼,性无术学,因心自然。葬毕,诣所买主,执役无懈,与诸奴分务,让逸取劳,主人不忍使,每遣之。原平服勤,未尝暂替。佣赁养母,有余聚以自赎。
  海虞令何子平,母丧去官,哀毁逾礼,每至哭踊,顿绝方苏。属大明末,东土饥荒,继以师旅,八年不得营葬。昼夜号哭,常如袒括之日,冬不衣絮,暑不就清凉,一日以数合米为粥,不进盐菜。所居屋败,不蔽风日,兄子伯与欲为葺理,子平不肯,曰:“我情事未伸,天地一罪人耳,屋何宜覆?”蔡兴宗为会稽太守,甚加矜赏,为营冢圹。
  新野庾震丧父母,居贫无以葬,赁书以营事,至手掌穿,然后成葬事。贤者于葬,何如其汲汲也。今世俗信术者妄言,以为葬不择地及岁月日时,则子孙不利,祸殃总至,乃至终丧除服,或十年,或二十年,或终身,或累世,犹不葬,至为水火所漂焚,他人所投弃,失亡尸柩,不知所之者,岂不哀哉!人所贵有子孙者,为死而形体有所付也。而既不葬,则与无子孙而死道路者奚以异乎?《诗》云:“行有死人,尚或之。”况为人子孙,乃忍弃其亲而不葬哉!
  唐太常博士吕才叙《葬书》曰:《孝经》云,“卜其宅兆而安厝之”。
  盖以窀穸既终,永安体魄,而朝市迁变,泉石交侵,不可前知,故谋之龟筮。近代或选年月,或相墓田,以为一事失所,祸及死生。按《礼》,天子、诸侯、大夫葬,皆有月数,则是古人不择年月也。《春秋》:九月丁巳葬宁公,雨,不克葬;戊午日中,乃克葬。是不择日也。郑简公司墓之室,当道,毁之则朝而窆,不毁则日中而窆,子产不毁。是不择时也。古之葬者,皆于国都之北,域有常处,是不择地也。今葬者,以为子孙富贵贫贱夭寿,皆因卜所致。夫子文为令尹而三已,柳下惠为士师而三黜,讨其邱垅,未尝改移。而野俗无识,妖巫妄言,遂于躄踊之际,择葬地而希官爵;荼毒之秋,选葬时而规财利。斯言至矣。夫死生有命,富贵在天,固非葬所能移。就使能移,孝子何忍委其亲不葬而求利己哉?世又有用羌胡法,自焚其柩收烬骨而葬之者,人习为常,恬莫之怪。呜呼!讹俗悖戾,乃至此乎?或曰:旅宦远方,贫不能致其柩,不焚之何以致其就葬?曰:如廉范辈,岂其家富也?延陵季子有言:“骨肉归复于土,命也,魂气则无不之也。”舜为天子,巡狩至苍梧而殂,葬于其野。彼天子犹然,况士民乎!必也无力不能归其柩,即所亡之地而葬之,不犹愈于毁焚乎?或曰:生事之以礼,死葬之以礼,祭之以礼,具此数者,可以为大孝乎?曰:未也。天子以德教加于百姓,刑于四海为孝;诸侯以保社稷为孝;卿大夫以守其宗庙为孝;士以保其禄位为孝。皆谓能成其先人之志,不坠其业者也。
  晋庾衮父戒衮以酒,衮尝醉,自责曰:“余废先人之戒,其何以训人?”乃于父墓前自杖三十。可谓能不忘训辞矣。
  《诗》云:“题彼脊令,载飞载鸣,我日斯迈,而月斯征。夙兴夜寐,无忝尔所生。”
  《经》曰:立身行道,扬名于后世,以显父母,孝之终也。又曰:事亲者,居上不骄,为下不乱,在丑不争。居上而骄则亡,为下而乱则刑,在丑而争则兵。三者不除,虽日用三牲之养,犹为不孝也。
  《内则》曰:“父母虽没,将为善,思贻父母令名,必果;将为不善,思贻父母羞辱,必不果。”
  公明仪问于曾子曰:“夫子可以为孝乎?”曾子曰:“是何言欤!
  是何言欤!君子之所谓孝者,先意承志,谕父母于道。参直养者也,安能为孝乎。”
  曾子曰:“身也者,父母之遗体也。行父母之遗体,敢不敬乎?居处不庄非孝也,事君不忠非孝也,莅官不敬非孝也,朋友不信非孝也,战陈无勇非孝也。五者不备,灾及其亲,敢不敬乎?亨熟膻芗,尝而荐之,非孝也。君子之所谓孝也,国人称愿,然曰:幸哉,有子如此!所谓孝也已。”为人子能如是,可谓之孝有终矣。

相关推荐

司马光

  司马光(1019年11月17日-1086年),字君实,号迂叟,陕州夏县(今山西夏县)涑水乡人,《宋史》,《辞海》等明确记载,世称涑水先生。生于河南省信阳市光山县。北宋史学家、文学家。历仕仁宗、英宗、神宗、哲宗四朝,卒赠太师、温国公,谥文正,主持编纂了中国历史上第一部编年体通史《资治通鉴》,为人温良谦恭、刚正不阿,其人格堪称儒学教化下的典范,历来受人景仰。生平著作甚多,主要有史学巨著《资治通鉴》、《温国文正司马公文集》、《稽古录》、《涑水记闻》、《潜虚》等。

中國歷代人名大辭典:【生卒】:1019—1086
宋陝州夏縣人,字君實。司馬池子。少聰穎好學,以父蔭為將作監主簿。仁宗寶元元年進士。累官知諫院、翰林學士、權御史中丞,復為翰林兼侍讀學士。極力反對王安石所行新法,以“祖宗之法不可變”為由,數與安石、呂惠卿等辯論,因出知永興軍。神宗熙寧四年,判西京御史臺,退居洛陽十五年,專修史書,絕口不論時事。哲宗立,太皇太后高氏臨朝,起為門下侍郎,拜左仆射,主持朝政。起用劉摯、范純仁、范祖禹、呂大防等,悉除新法,恢復舊制。在相位八月卒,贈太師、溫國公,謚文正。初編撰戰國至秦二世歷史為《通志》八卷,英宗命設局續修,神宗改書名為《資治通鑒》,元豐七年成書。另有《溫國文正公文集》、《稽古錄》等。
全宋詩:司馬光(一○一九~一○八六),字君實,號迂夫,晚號迂叟,陝州夏縣(今屬山西)涑水鄉人,世稱涑水先生。仁宗景祐五年(一○三八)進士。初仕蘇州簽判。父死服除,改武成軍簽判。慶曆六年(一○四六),以龐籍薦授館閣校勘,後受龐籍辟爲並州通判。召還爲開封府推官,累除知制誥,天章閣待制,知諫院。英宗治平三年(一○六六),爲龍圖閣直學士。神宗即位,擢翰林學士。熙寧三年(一○七○),因與王安石政見不合,出知永興軍,改判西京留司御史臺。六年,以端明學士兼翰林侍讀學士居洛陽,主編《資治通鑒》。哲宗即位,召主國政,元祐元年,拜左僕射兼門下侍郎,卒于位,年六十八。贈溫國公,謚文正。有文集八十卷,雜著多種。事見《東坡全集》卷九○蘇軾《司馬溫公行狀》,《宋史》卷三三六有傳。 司馬光詩十四卷,以《四部叢刊》影宋刊《溫國文正司馬公文集》(即宋紹熙刊本,亦即紹興二年本)爲底本,參校清乾隆六年陳宏謀校刊《司馬文正公傳家集》(簡稱陳本)、影印文淵閣《四庫全書》本《司馬文正公傳家集》(簡稱四庫本)等。底本卷二、卷三有若干首有目無詩,分別據陳宏謀刊本補入。底本卷六《又和諷古》“海客久藏機”一首,與卷一《和之美諷古二首》之二重複,已刪略。又輯得集外詩及斷句,另編爲一卷。
词学图录:司马光(1019-1086) 字君实。陕州夏县(今属山西)涑水乡人,世称涑水先生。主编《资治通鉴》,有《司马文正公集》、《稽古录》。存词三首,见《苕溪渔隐丛话》及《阳春白雪》。


古文源 ® 版权所有 ICP备案:渝ICP备08100657号-10